ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦେଶର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଦୁର୍ବଳ ହେବାର କୌଣସି ସଙ୍କେତ ଦେଖାଯାଉ ନାହିଁ। ବରଂ ଅଗଷ୍ଟ ମାସର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ଏହା ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସକ୍ରିୟ ହେବ ବୋଲି ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଆକଳନ କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ଜୁନ୍ ଏବଂ ଜୁଲାଇର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଦେଶର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅସମାନ ବର୍ଷା ଯୋଗୁ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଚିନ୍ତା ଏବେ ଧୀରେ ଧୀରେ କମିବାରେ ଲାଗିଛି। କାରଣ ଗତ କିଛି ଦିନ ହେଲା ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଜାରି ରହିଛି।

ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD)ର ସଦ୍ୟତମ ବର୍ଷା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ସାରା ଦେଶରେ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷାର ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ହ୍ରାସ ଦେଖା ଦେଇଥିଲା, ତାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ୧୪ ପ୍ରତିଶତକୁ ଖସି ଆସିଛି। ମୌସୁମୀର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସ୍ୱଳ୍ପ ବୃଷ୍ଟିର ଏହି ହାର ଏହାଠାରୁ ବହୁତ ଅଧିକ ଥିଲା। ହେଲେ ଜୁଲାଇ ଶେଷ ବେଳକୁ ତାହା ଧୀରେ ଧୀରେ ଭରଣା ହେଉଥିବାରୁ ବର୍ଷାରେ ଏହି ସୁଧାରକୁ ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ସଙ୍କେତ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଛି।

ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପୁନଃବର୍ଷଣ ପଛରେ ଏହି ମୌସୁମୀ ଋତୁର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଣିପାଗ ପ୍ରଣାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଉପରେ ସକ୍ରିୟ ଥିବା ଗଭୀର ଅବପାତ (Deep Depression) ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ। ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ମୌସୁମୀ ଅକ୍ଷରେଖା (Monsoon Trough) ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହି ଆରବ ସାଗର ଓ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଜଳୀୟ ବାଷ୍ପ ଟାଣି ଆଣୁଛି।

ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆହୁରି ଶକ୍ତି ଯୋଗାଉଛି ସୋମାଲି ଜେଟ୍ (Somali Jet)। ଏହା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନିମ୍ନସ୍ତରୀୟ ବାୟୁପ୍ରବାହ, ଯାହା ଆରବ ସାଗରରୁ ବହୁ ପରିମାଣର ଆର୍ଦ୍ରତା ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ଆଣିଥାଏ।

Also read- ମା’ ଭଟ୍ଟାରିକା ଓ ବାବା ସିଂହନାଥ ପୀଠରେ BNS 163 ଧାରା, ବନ୍ୟା ନ ଛାଡ଼ିବା ଯାଏଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କୁ ବାରଣ

ଗଭୀର ଅବପାତ, ସକ୍ରିୟ ମୌସୁମୀ ଅକ୍ଷରେଖା ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମାଲି ଜେଟ୍ର ମିଳିତ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତର ବିଶାଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପକ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ଛତିଶଗଡ଼ ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଇତିମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଛି। ଆସନ୍ତା କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଗତି ଜାରି ରଖିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।

IMDର ବର୍ଷା ମାନଚିତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରେ ଏବେ ଋତୁକାଳୀନ ବର୍ଷା ପ୍ରାୟ ସ୍ୱାଭାବିକ ସ୍ତରକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। କିନ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣ ଉପଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ବର୍ଷା ହ୍ରାସ ଏବେ ବି ଜାରି ରହିଛି। ରାଜ୍ୟସ୍ତରରେ ଦେଖିଲେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଗୁଜରାଟ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ରାଜସ୍ଥାନ ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ରେ ଗତ ଏକ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଷାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସୁଧାର ଦେଖାଯାଇଛି।

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ବର୍ଷାରେ ଆସିଥିବା ଏହି ସୁଧାର ଅଗଷ୍ଟର ପ୍ରଥମ ସପ୍ତାହଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିବ। କାରଣ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଆହୁରି ନୂଆ ଲଘୁଚାପ କ୍ଷେତ୍ର (Low Pressure Systems) ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଏହି ପ୍ରଣାଳୀଗୁଡ଼ିକ ମୌସୁମୀକୁ ସକ୍ରିୟ ରଖିବା ସହ ମଧ୍ୟ, ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଭାରତର କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପକ ବର୍ଷା କରାଇବ।

ଯଦି ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ଧାରା ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଆସନ୍ତା କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ସାରା ଦେଶର ବର୍ଷା ହ୍ରାସ ପରିମାଣ ଆହୁରି କମିପାରେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଜଳଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକରେ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ବଢ଼ିବ, ଖରିଫ ଫସଲ ଉପକୃତ ହେବ ଏବଂ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନକୁ ନେଇ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇବ।

ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ମୌସୁମୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ସବୁଠାରୁ ସକ୍ରିୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ତେଣୁ ଆସନ୍ତା ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ଜୁନ୍ ଏବଂ ଜୁଲାଇ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିବା ବର୍ଷା ହ୍ରାସକୁ ଭାରତ କେତେ ପରିମାଣରେ ପୂରଣ କରିପାରିବ, ତାହା ଏହି ସମୟର ବର୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।