ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ସଦୃଶ । କିନ୍ତୁ କେତେକ ସମୟରେ, ଦୂର ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ "ଏଲ୍ ନିନୋ" ଭଳି ଘଟଣା ମୌସୁମୀ ବର୍ଷାକୁ ବାଧା ଦେଇଥାଏ। ୨୦୨୬ରେ ଏଲ୍ ନିନୋ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ଯାହା ଏହି ବର୍ଷ ମୌସୁମୀକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିପାରେ । ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏଲ୍ ନିନୋ କ'ଣ, ଏହା କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଭାରତର ବର୍ଷା ଉପରେ ଏହାର କ'ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ।

ଏଲ୍ ନିନୋ କ'ଣ ?

ଏଲ୍ ନିନୋ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ପାଣିପାଗ ଘଟଣା ଯାହା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ଘଟେ । ଏଲ୍ ନିନୋ ହେଉଛି ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ଜଳର ଉଷ୍ମତା। ସାଧାରଣତଃ, ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଥଣ୍ଡା ରହିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଏଲ୍ ନିନୋ ସମୟରେ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ସମୁଦ୍ର ଜଳର ତାପମାତ୍ରା ୦.୫ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍ କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଏଲ୍ ନିନୋ ମୌସୁମୀ ପବନକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥାଏ । ଯାହା ଫଳରେ ଭାରତରେ ବର୍ଷା ପରିମାଣ କମେ ।

​​​​​​​

ଏଲ୍ ନିନୋ କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ?

ସାଧାରଣ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ପୂର୍ବ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର (ପେରୁ ନିକଟରେ) ର ଜଳ ଥଣ୍ଡା ଥାଏ ଏବଂ ପବନ (ବାଣିଜ୍ୟ ପବନ) ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଏହି ପବନଗୁଡ଼ିକ ଉଷ୍ମ ପାଣିକୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଠେଲିଦିଏ (ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ-ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ)। ଏଲ୍ ନିନୋ ସମୟରେ, ଏହି ପବନ ଦୁର୍ବଳ କିମ୍ବା ବିପରୀତ ହୁଏ, ଯାହା ଫଳରେ ପୂର୍ବ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ଉଷ୍ମ ପାଣି ଜମା ହୁଏ। ଏହା ଉପରେ ବାୟୁ ଚାପକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରେ, ମେଘ ଏବଂ ବର୍ଷାର ଢାଞ୍ଚାକୁ ବାଧା ଦିଏ।

ଭାରତର ମୌସୁମୀ ଉପରେ ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ:

ଭାରତର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ (ଜୁନ୍ ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର) ମୁଖ୍ୟତଃ ଆରବ ସାଗର ଏବଂ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରୁ ଆର୍ଦ୍ରତା ଆଣେ। ଏଲ୍ ନିନୋ ଏହି ଆର୍ଦ୍ରତାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରେ, ଯାହା ଫଳରେ ବର୍ଷା ହ୍ରାସ ପାଏ। ଏଲ୍ ନିନୋ ମୌସୁମୀ ପବନକୁ ଦୁର୍ବଳ କରେ। ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ ମୌସୁମୀ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେବାରେ ବିଳମ୍ବ ହୋଇପାରେ। ଏହି ହ୍ରାସ ହୋଇଥିବା ଆର୍ଦ୍ରତା ସାରା ଦେଶରେ ହାରାହାରିଠାରୁ କମ୍ ବର୍ଷା କରିଥାଏ। ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ମରୁଡ଼ି ହୋଇପାରେ, ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ବର୍ଷା ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇପାରେ ।

ବିଶେଷକରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତରେ, ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ। ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ ତାପ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ମେଘ ଆବରଣ ହ୍ରାସ ପାଇବା ଫଳରେ ତାପମାତ୍ରା ଅଧିକ ଏବଂ ଉତ୍ତାପ ଲହରୀ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ପୂର୍ବରୁ, ଭାରତ ପ୍ରାୟତଃ ଏଲ୍ ନିନୋ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ କମ୍ ବର୍ଷା ଅନୁଭବ କରିଛି। ୨୦୦୨, ୨୦୦୯ ଏବଂ ୨୦୧୫ରେ ଏଲ୍ ନିନୋ ପରିସ୍ଥିତି ମରୁଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଲା ନିନା ଦୁର୍ବଳ ହେଉଛି। ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୨୬ରେ ENSO ନିରପେକ୍ଷ ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ମେ ରୁ ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଏଲ୍ ନିନୋ ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି ।

Also Read...Weather Alert: ଏଥର ଭୟଙ୍କର ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ: ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆକୁ ହିଟ୍ ଡୋମ୍ ଆଲର୍ଟ, ବର୍ତ୍ତିବନି ଭାରତ !

ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମୁଦ୍ରା ପାଣ୍ଠି (IMD), ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ସଂସ୍ଥା ସ୍କାଏମେଟ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଣିପାଗ ସଂସ୍ଥା ୨୦୨୬ରେ ହାରାହାରି କମ୍ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ହେବ ବୋଲି ପୂର୍ବାନୁମାନ କରୁଛନ୍ତି । ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ଉଚିତ ଯେ ଲା ନିନା ହେଉଛି ଏଲ୍ ନିନୋର ବିପରୀତ । ଲା ନିନା ସମୟରେ, ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ଜଳ ସ୍ୱାଭାବିକ ଅପେକ୍ଷା ଥଣ୍ଡା ହୋଇଯାଏ, ଯାହା ଫଳରେ ଭାରତରେ ଭଲ ବର୍ଷା ହୁଏ।