ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ୨୦।୦୯; ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ଉଠୁଛି ତାତି। ଆଉ ତାର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ ଭାରତର ପାଣିପାଗ ଉପରେ! କାହିଁକି ନା ବଢ଼ୁଛି ଏଲନିନୋର ଶକ୍ତି। ଆଉ ଏବେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି ‘ସୁପର ଏଲ୍ ନିନୋ’ର ସମ୍ଭାବନା! ଭାରତର ୧୮୦ରୁ ଅଧିକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ପରିବେଶ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏନେଇ ସତର୍କ କରିଛନ୍ତି। ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ, ମରୁଡ଼ି, ଜଙ୍ଗଲ ନିଆଁଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚାଷୀ, ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଓ ପଶୁପାଳକଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ। ତେବେ କ’ଣ ଏହି ସୁପର ଏଲ୍ ନିନୋ? କାହିଁକି ବଢ଼ିଲା ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଚିନ୍ତା?ଆଉ ଭାରତ ଉପରେ କେତେ ବଡ଼ ପଡ଼ିପାରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ? ଆସନ୍ତୁ ସେ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା...

ଦେଶ ତଥା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ପାଣିପାଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ସଙ୍କଟ ଘନେଇ ଆସୁଛି। ଭାରତର ୧୮୦ରୁ ଅଧିକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ପରିବେଶ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଆଗାମୀ 'ସୁପର' ଏଲ୍ ନିନୋ (Super El Niño) ସମ୍ପର୍କରେ ଗଭୀର ଉଦ୍ବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅଭୂତପୂର୍ବ ପ୍ରାକୃତିକ ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଗବେଷକ ଓ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀୟ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବାକୁ ମିଳିତ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି। ଆଗକୁ ଦେଶକୁ ପ୍ରବଳ ଉତ୍ତାପ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ମରୁଡ଼ି ପରିସ୍ଥିତିର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ଯାହା ଦେଶର କୃଷକ, ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଏବଂ ପଶୁପାଳକଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷତିକାରକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ।

ଯଦି ଏଲ୍ ନିନୋ ଆହୁରି ତୀବ୍ର ହୁଏ, ତେବେ ଭାରତରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଓ ଶୁଷ୍କ ପାଣିପାଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ତେବେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଭାବର ତୀବ୍ରତା ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଆଗାମୀ ମାସଗୁଡ଼ିକର ପାଣିପାଗୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ଏଥିରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।

ଭୟାନକ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି: ସାଧାରଣତଃ ତାପମାତ୍ରା ୦.୫°C ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଏଲ୍ ନିନୋ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଏହା ୨.୬°C ଅତିକ୍ରମ କରିସାରିଛି ଏବଂ ଆକଳନ କରାଯାଉଛି ଯେ ଏହା ୪°Cରୁ ଅଧିକ ହୋଇପାରେ—ଯାହା ଗତ ୧,୦୦୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ।

ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରଭାବ: ବିଶ୍ୱ ପାଣିପାଗ ସଂଗଠନ (WMO) ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସ୍ଥିତି ଏକ ପ୍ରମୁଖ 'ସୁପର ଏଲ୍ ନିନୋ'ରେ ପରିଣତ ହେବ ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିପାରେ।

ପରିବେଶ ଓ ଜୀବନଜୀବିକା ପ୍ରତି ବିପଦ: ମହାସାଗରରେ ପ୍ରବାଳ ବ୍ଲିଚିଂ (Coral Bleaching), ଜଙ୍ଗଲ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଏବଂ ବର୍ଷାଜଳ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ନଷ୍ଟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ପ୍ରାକୃତିକ ପରିସଂସ୍ଥା ଏବଂ ମାନବ ଜୀବନ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଗବେଷଣା ଓ ନିରୀକ୍ଷଣ ପ୍ରୟାସକୁ ଅଧିକ ତୀବ୍ର କରିବାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି।