ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବାଂଲାଦେଶର ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ଆସି ସାରିଛି । ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ବାଂଲାଦେଶର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଖାଲିଦା ଜିଆଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ନ୍ୟାସନାଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର ମୁଖ୍ୟ ତାରିକ ରହମାନ ବାଂଲାଦେଶର ନୂତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବେ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ତାରିକ ରହମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ବାଂଲାଦେଶ ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କରେ କ’ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବ ? ବାଂଲାଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ପରେ, ତାରିକ ରହମାନ ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ନିକଟତର ହେବେ, ନା ସେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନ କରିବେ ?

ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ପରେ ତାରିକ ରହମାନ ବାଂଲାଦେଶରେ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଆକ୍ରମଣକୁ ବନ୍ଦ କରିବାରେ ସଫଳ ହେବେ କି ? ୧୩ ଫେବୃଆରୀ, ୨୦୨୬ରେ ଘୋଷଣା ହୋଇଥିବା ବାଂଲାଦେଶ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳରେ, ଲୋକମାନେ ତାରିକ ରହମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ନୂତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ କରିଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି । ନିର୍ବାଚନ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବା ପରେ, ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ତାଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇ ଟ୍ୱିଟରରେ ଲେଖିଛନ୍ତି, ‘ଏହି ବିଜୟ ବାଂଲାଦେଶର ଲୋକଙ୍କ ଆପଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରତି ଥିବା ବିଶ୍ୱାସକୁ ଦର୍ଶାଉଛି। ଭାରତ ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ, ପ୍ରଗତିଶୀଳ ବାଂଲାଦେଶର ସମର୍ଥନରେ ଛିଡ଼ା ହେବ। ଆମର ବହୁମୁଖୀ ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ ଆମର ସହଭାଗୀ ବିକାଶ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସହିତ କାମ କରିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି।’

ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ମିଳିବା ପରେ ତାରିକ ରହମାନ ଭାରତ ସହିତ ସଂପର୍କ ସୁଧାରିବା ଉପରେ କାମ କରିବେ କି ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କାରଣ କେବଳ ତାରିକ ରହମାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ତାଙ୍କ ମାଆ ଖାଲିଦା ଜିଆ ଏବଂ ବିଏନପିର ମଧ୍ୟ ଭାରତ ପ୍ରତି କେବେ ଅନୁକୂଳ ବ୍ୟବହାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିନାହିଁ। ତାରିକ ରହମାନଙ୍କ ମାଆ ଖାଲିଦା ଜିଆ ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ନିର୍ବାଚନରେ ଶେଖ ହସିନାଙ୍କ ଉପରେ ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଥିଲେ । ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ହସିନାଙ୍କ ଦଳ ଆୱାମୀ ଲିଗ୍ ବାଂଲାଦେଶକୁ ଭାରତର ଦାସ କରିବ ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସମୟରେ, ଖାଲିଦା ନିଷିଦ୍ଧ ଭାରତୀୟ ସଂଗଠନ ଉଲଫାକୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଚୋରା ଚାଲାଣ ପାଇଁ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହା ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଚିଟାଗଙ୍ଗ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଜବତ ଘଟଣାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ସେତେବେଳେ ଭାରତୀୟ ସୀମାରେ ପ୍ରାୟ ୧୦ ଟ୍ରକ୍ ବାଂଲାଦେଶୀ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଜବତ କରାଯାଇଥିଲା । ଖାଲିଦା ଜିଆ ଭାରତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ୧୯୭୨ ମସିହାର ଚୁକ୍ତିକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ । ଖାଲିଦା ଜିଆଙ୍କ ସରକାର କେବେ ବି ଭାରତ ସହିତ ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ରଖି ନଥିଲା। ତାରିକ୍ ରହମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହା ଆଡ଼କୁ ଇଙ୍ଗିତ କରେ।

୨୦୦୭ରେ ୧୮ ମାସ ଜେଲରେ ଏବଂ ୧୭ ବର୍ଷ ଲଣ୍ଡନରେ ରହିବା ପରେ, ତାରିକ୍ ରହମାନ ଡିସେମ୍ବର ୨୬, ୨୦୨୫ ରେ ବାଂଲାଦେଶକୁ ଫେରିଥିଲେ । ଏହାର କିଛି ସମୟ ପରେ, ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ରେ, ସେ ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ୟାଓ ୱେନଙ୍କୁ ସୌଜନ୍ୟମୂଳକ ସାକ୍ଷାତ କରିଥିଲେ । ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ବାଂଲାଦେଶ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଘନିଷ୍ଠ ଏବଂ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି । ଏପରିକି ସେ ବେଲ୍ଟ ଆଣ୍ଡ ରୋଡ୍ ଇନିସିଏଟିଭ୍ ଅଧୀନରେ ଚୀନ୍ ସହିତ ପ୍ରାୟ ୬ ବିଲିୟନ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର ପ୍ରକଳ୍ପ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିନାମା ଜାରି ରଖିବା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ । ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଏହା ତାରିକ ରହମାନଙ୍କ ମନରେ ଥିବା କଥାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲା ।

ତାରିକ ରହମାନ ବାଂଲାଦେଶର ନୂତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବାରୁ, ଚୀନ୍ ପ୍ରତି ଏକପାଖିଆ ଆଗ୍ରହ ବଜାୟ ରଖି ସେ ବାଂଲାଦେଶକୁ ଆଗକୁ ନେଇପାରିବେ କି ନାହିଁ ତାହା ସନ୍ଦେହଜନକ। ତେଣୁ, ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କର ବୈଦେଶିକ ନୀତିକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିବାରେ ଏବଂ ସମ୍ପର୍କ ସୁଧାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ସେ ଭୁଲିଯାଇ ନଥିବେ ଯେ, ଯଦିଓ ତାଙ୍କ ମାଆ ଖାଲିଦା ଜିଆ କେବେ ଭାରତ ସହିତ ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ରଖି ନଥିଲେ, ଖାଲିଦା ଜିଆଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦି ନିଜେ ଏକ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଡକ୍ଟର ଏସ ଜୟଶଙ୍କର ଢାକା ଗସ୍ତ କରି ତାରିକ ରହମାନଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ମଧ୍ୟ ଦିଲ୍ଲୀରେ ବାଂଲାଦେଶ ହାଇକମିଶନକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କ ସମବେଦନା ଜଣାଇଥିଲେ।

ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ତାରିକ ରହମାନ ଭାରତ କିମ୍ବା ଚୀନର ନିକଟତର ହେବେ କି ନାହିଁ ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା କଷ୍ଟକର । ମହମ୍ମଦ ୟୁନୁସଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ, ବାଂଲାଦେଶ ଭାରତ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ଖରାପ କରିଥିଲା ଏବଂ ଚୀନ୍ ସହିତ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲା । ତାରିକ ରହମାନ ଏଥିରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହେବା ସହଜ ହେବ ନାହିଁ। ଚୀନ୍ କେବଳ ବାଂଲାଦେଶର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅଂଶୀଦାର ନୁହେଁ ବରଂ ବାଂଲାଦେଶରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିବେଶ ମଧ୍ୟ କରିଛି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ, ତାରିକ ରହମାନଙ୍କ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ହେବ। ଏହା ପରେ ଜଣାପଡ଼ିବ ଯେ, ତାରିକ ରହମାନ ଭାରତ ନା ଚୀନ୍, କାହାକୁ ବେଶୀ ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି ।