ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ଫେସବୁକ୍ ଭିଡିଓ ସାମୟିକ ଭାବେ ହଟାଇ ଦିଆଯିବା ଘଟଣାକୁ ନେଇ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ମେଟା (Meta) ଉପରେ ନଜରକୁ କଡ଼ା କରିଛନ୍ତି। ବୁଧବାର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଓ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରାଳୟ (MeitY)ର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ମେଟାର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ସହ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ କରି କମ୍ପାନିର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ, କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଭାରତୀୟ ଆଇନ ପାଳନକୁ ନେଇ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି।

ସରକାରୀ ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ବୈଠକରେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ, ଭାରତୀୟ ଆଇନର ପାଳନ, ଡିପ୍ଫେକ୍ (Deepfake), ଶିଶୁ ଯୌନ ନିର୍ଯାତନା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସାମଗ୍ରୀ (CSAM) ଏବଂ ସମାଜ ପ୍ରତି ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକର ଦାୟିତ୍ୱ ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

'ଭାରତରେ ଆମେରିକାର ଆଇନ ଚାଲିବ ନାହିଁ'

ବୈଠକ ପରେ ଏମଇଆଇଟିୱାଇ ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମକୁ ଭାରତୀୟ ଆଇନ ମାନିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି, "ଭାରତରେ ଆମେରିକାର ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଚାଲିପାରିବ ନାହିଁ। ଟେକ୍ନୋଲୋଜୀ ସମସ୍ୟାକୁ ବୁଝି ଆମେ ସମାଜର ହିତରେ ଆଇନ ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।"

ନୂଆ ନିୟାମକ ସଂସ୍ଥା ନୁହେଁ, ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ପଦକ୍ଷେପ

ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ କମ୍ପାନି ପାଇଁ ପୃଥକ ନିୟାମକ ସଂସ୍ଥା ଗଠନ କରିବାର କୌଣସି ଯୋଜନା ନାହିଁ। ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୧୯ରେ ଥିବା ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ସୀମାବଦ୍ଧତା ଅନୁଯାୟୀ ସରକାର ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛନ୍ତି। ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବୈଠକରେ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଲଗ୍, ଆଲଗୋରିଦମ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ବିଶେଷକରି ଡିପ୍ଫେକ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ୁଥିବାରୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଉପରେ ଲୋକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ବଜାୟ ରଖିବା ଜରୁରୀ ବୋଲି ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି।

ମେଟାର କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା

ଏହି ବୈଠକରେ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ ଓ ଏମଇଆଇଟିୱାଇର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ମେଟା ପକ୍ଷରୁ ଚିଫ୍ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଅଫେୟାର୍ସ ଅଫିସର୍ ଜୋଏଲ୍ କାପଲାନ୍ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ। ଜୋଏଲ୍ କାପଲାନ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦିଙ୍କ ଭିଡିଓ ହଟିଯିବା ଘଟଣା ପାଇଁ ପୁଣିଥରେ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଏହା ଏକ ଟେକ୍ନିକାଲ ତ୍ରୁଟି ଥିଲା। ବୈଠକରେ ଫେସବୁକ୍ ଓ ଇନ୍ଷ୍ଟାଗ୍ରାମ୍ ଅଧିକାରୀମାନେ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ମଡରେସନ୍, ଆଲଗୋରିଦମ୍ର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ।

ଆଇଟି ନିୟମରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ

ଏହା ସହିତ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆଇଟି ନିୟମ (IT Rules)ରେ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ-

ସରକାର କିମ୍ବା ଅଦାଲତଙ୍କ ବୈଧ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିବାର ୩ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଏଆଇ (AI) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ବେଆଇନ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ହଟାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସମୟସୀମା ୩୬ ଘଣ୍ଟା ରହିଛି।
AI ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ସମସ୍ତ କଣ୍ଟେଣ୍ଟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଲେବଲ୍ ଲଗାଇବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହେବ।

ଅଭିଯୋଗର ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ, ଡିପ୍‌ଫେକ୍, ନକଲି ପରିଚୟ (Impersonation) ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷତିକାରକ AI କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ବିରୋଧରେ କଡ଼ା ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିଆଯିବ।

ସରକାର ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମତାମତ ପାଇଁ ସାର୍ବଜନୀନ କରିଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ପକ୍ଷର ମତାମତ ଆସିବା ପରେ ନୂଆ ନିୟମକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରୂପ ଦିଆଯିବ।