ଆମେଜନ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଜେଫ୍ ବେଜୋସଙ୍କ (Jeff Bezos) ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା 'ବ୍ଲୁ ଅରିଜିନ୍' (Blue Origin) ପାଇଁ ପୁଣି ଏକ ବଡ଼ ସଙ୍କଟ। ଗୁରୁବାର (ମେ’ ୨୮) ଫ୍ଲୋରିଡାର କେପ୍ କାନାଭେରାଲ୍‌ଠାରେ ଏକ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ୍ ଟେଷ୍ଟିଂ ସମୟରେ କମ୍ପାନୀର ବହୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ଏବଂ ବିଶାଳକାୟ 'ନ୍ୟୁ ଗ୍ଲେନ୍' (New Glenn) ରକେଟ୍ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇଛି। ଏହି ଘଟଣାରେ ଲଞ୍ଚ୍ ପ୍ୟାଡ୍ ଅଞ୍ଚଳ ଏକ ବିରାଟ ଅଗ୍ନିପିଣ୍ଡରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଯାଇଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି, ଯାହା ବ୍ଲୁ ଅରିଜିନ୍‌ର ଆଗାମୀ ଫ୍ଲାଗସିପ୍ ଲଞ୍ଚ୍ ମିଶନ୍ ଉପରେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

୧. କିପରି ଘଟିଲା ବିସ୍ଫୋରଣ?

ଉତକ୍ଷେପଣ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ନିୟମିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭାବେ ରକେଟ୍‌ର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ 'ହଟ୍‌ଫାୟାର୍ ଟେଷ୍ଟ' (Hotfire test) ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ପରୀକ୍ଷଣରେ ରକେଟକୁ ଲଞ୍ଚ୍ ପ୍ୟାଡରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ବାନ୍ଧି ରଖାଯାଇ ଏହାର ଇଞ୍ଜିନ୍ ଷ୍ଟାର୍ଟ କରାଯାଇଥାଏ। ମାତ୍ର ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଭାଇରାଲ୍ ହେଉଥିବା ଭିଡିଓ ଅନୁଯାୟୀ, ଇଞ୍ଜିନ୍ ଅନ୍ ହେବାର କିଛି ସମୟ ପରେ ରକେଟ୍ ତଳୁ ପ୍ରବଳ ଧୂଆଁ ବାହାରିଥିଲା ଏବଂ ହଠାତ୍ ଏକ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶବ୍ଦ ସହ ଏହା ନିଆଁରେ ହୁତୁହୁତୁ ହୋଇ ଜଳିଯାଇଥିଲା।

 ୨. ବ୍ଲୁ ଅରିଜିନ୍ କମ୍ପାନୀର ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ

ବିସ୍ଫୋରଣକୁ ନେଇ କମ୍ପାନୀ ନିଜର ଏକ୍ସ (X) ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବୃତି ଜାରି କରିଛି। ବ୍ଲୁ ଅରିଜିନ୍ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, "ଆଜିର ହଟ୍‌ଫାୟାର୍ ଟେଷ୍ଟ ସମୟରେ ଆମେ ଏକ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ତ୍ରୁଟି (Anomaly) ର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲୁ। ତେବେ ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ଥିବା ଆମର ସମସ୍ତ କର୍ମଚାରୀ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ହିସାବ ମିଳିଯାଇଛି।" ତେବେ ରକେଟ୍ ଏବଂ ଲଞ୍ଚ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମିର କେତେ କ୍ଷତି ହୋଇଛି, ସେ ନେଇ କମ୍ପାନୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ଦେଇନାହିଁ।

 ୩. ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ରିଲିଫ୍

ଏହି ବିସ୍ଫୋରଣ ପରେ କେପ୍ କାନାଭେରାଲ୍ ଅଞ୍ଚଳର କଂଗ୍ରେସମ୍ୟାନ୍ ମାଇକ୍ ହାରିଡୋପୋଲୋସ୍ ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରି ନାସା (NASA) ର ପ୍ରଶାସକ ଜାରେଡ୍ ଇସାକମ୍ୟାନ୍‌ଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ଏହି ଘଟଣାରେ କୌଣସି ଆହତ ହୋଇନଥିବାରୁ ମୁଁ କୃତଜ୍ଞ। ତୁରନ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିବା ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ଦଳ (First responders), ଇଞ୍ଜିନିୟର ଏବଂ ଲଞ୍ଚ୍ କ୍ରୁ’ଙ୍କୁ ମୁଁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଉଛି।"

 ୪. 'ନ୍ୟୁ ଗ୍ଲେନ୍' ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍ ପାଇଁ ଲଗାତାର ଝଟକା

ବ୍ଲୁ ଅରିଜିନ୍‌ର ଏହି ବିଫଳତା କମ୍ପାନୀ ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିରାଶାଜନକ, କାରଣ ଏହାର ସିଧାସଳଖ ଲଢ଼େଇ ଏଲନ୍ ମସ୍କଙ୍କ କମ୍ପାନୀ ସହ ରହିଛି:

  ସ୍ପେସ୍-ଏକ୍ସ (SpaceX) ସହ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା: ଆମେରିକାର ଅଗ୍ରଣୀ ମହାକାଶଚାରୀ ଜନ୍ ଗ୍ଲେନ୍‌ଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ଏହି 'ନ୍ୟୁ ଗ୍ଲେନ୍' ହେଭି-ଲିଫ୍ଟ ରକେଟ୍‌କୁ ମସ୍କଙ୍କ ସ୍ପେସ୍-ଏକ୍ସର 'ଫାଲକନ୍ ହେଭି' (Falcon Heavy) ଏବଂ 'ଷ୍ଟାରସିପ୍' (Starship) କୁ ଟକ୍କର ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା। ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶନ୍ ଏବଂ ଡିପ୍-ସ୍ପେସ୍ ଏକ୍ସପ୍ଲୋରେସନ୍‌ରେ ଏକ ବଡ଼ ଖେଳାଳି ହେବାକୁ ବ୍ଲୁ ଅରିଜିନ୍ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।

  ଏପ୍ରିଲରେ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ବିଫଳତା: ମାତ୍ର କିଛି ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଗତ ଏପ୍ରିଲ୍ ମାସରେ 'ନ୍ୟୁ ଗ୍ଲେନ୍' ର ଏକ ମିଶନ୍ ଏକ ଯୋଗାଯୋଗ ସାଟେଲାଇଟକୁ କକ୍ଷପଥରେ ସଫଳତାର ସହ ସ୍ଥାପନ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ କମ୍ପାନୀ ମଧ୍ୟରେ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଯାଞ୍ଚ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଯୋଗୁଁ କମ୍ପାନୀର ଭବିଷ୍ୟତ ମିଶନ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଆହୁରି ବିଳମ୍ବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।