India-Russia Trade:: ଆମେରିକାର ଧମକ ଓ ଚୀନର ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର, ଏସବୁକୁ ବେଖାତିର କରି ଭାରତ ଋଷିଆ ସହ ବ୍ୟବସାୟର ଏଭଳି ରେକର୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରିଛି, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ କେବେ ହୋଇ ନଥିଲା। ଡଲାରକୁ ବେଖାତିର କରି ଋଷ ଓ ଭାରତ ନିଜ ନିଜ କରେନ୍ସିରେ ୯୬% ବ୍ୟବସାୟ କରିଛନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍ ଋଷ ଭାରତ ଠାରୁ ଯାହା କିଣୁଛି, ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା ଟଙ୍କା ଦେଉଛି, ସେହିପରି ଭାରତ ଋଷ ଠାରୁ ଯାହା କିଣୁଛି ଋଷୀୟ ରୁବଲ ଦେଉଛି। ଏଥିରେ ଆମେରିକାର ଡଲାରର କୌଣସି ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ରହୁ ନାହିଁ। ଯାହା ମେରିକାକୁ ଏକ ସାଇଲେଣ୍ଟ କିନ୍ତୁ କଡ଼଼ା ଜବାବ।

ଭାରତ ଓ ରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଆର୍ଥିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବେ ଆଉ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଉଭୟ ଦେଶ ରୁପି ଓ ରୁବଲକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିକଶିତ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ଫଳରେ ଏବେ ଭାରତ-ରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ପ୍ରାୟ ୯୬ ପ୍ରତିଶତ ବାଣିଜ୍ୟିକ କାରବାର ରୁପି ଓ ରୁବଲରେ ସେଟଲମେଣ୍ଟ ହେଉଛି।

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଥ ନେଣଦେଣକୁ ଅଧିକ ସହଜ ଓ ଦ୍ରୁତ କରିଛି। ବିଶେଷକରି ପଶ୍ଚିମୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବିକଳ୍ପ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାରତ-ରୁଷ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି।

୨୦୨୪ରେ ୭୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଛୁଇଁଥିଲା ବାଣିଜ୍ୟ

ରୁଷ ଓ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ୨୦୨୨ରେ ୟୁକ୍ରେନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ିଥିଲା। ୨୦୨୪ରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୭୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା, ଯାହା ୨୦୨୨ ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ତିନିଗୁଣ।

ଏହି ବାଣିଜ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପଛରେ ରୁଷରୁ ଭାରତର ବିପୁଳ ପରିମାଣରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନି ଏକ ବଡ଼ କାରଣ। ପଶ୍ଚିମୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ରୁଷ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧ ଲଗାଇବା ପରେ ରୁଷିଆନ୍ ତୈଳ ତୁଳନାମୂଳକ ଶସ୍ତା ଦରରେ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। ଭାରତ ଏହାର ଫାଇଦା ନେଇ ରୁଷରୁ ତୈଳ ଆମଦାନି ବଢ଼ାଇଥିଲା।

ତେବେ ୨୦୨୫ରେ ରୁଷ ଉପରେ ପଶ୍ଚିମୀ ପ୍ରତିବନ୍ଧ ଆହୁରି କଡ଼ା ହେବା ପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟରେ କିଛି ହ୍ରାସ ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ହେଲେ ୨୦୨୬ର ପ୍ରଥମ ଛଅ ମାସରେ ପୁଣି ଥରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟରେ ଗତି ତୀବ୍ର ଆସିଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

ରୁପି ନେଇ ଥିଲା ରୁଷିଆର ଅସନ୍ତୋଷ

ପୂର୍ବରୁ ରୁଷିଆନ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଭାରତ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟରେ ରୁପି ସେଟଲମେଣ୍ଟକୁ ନେଇ କିଛି ସମସ୍ୟା ଉଠାଇଥିଲେ। ରୁପି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କନଭର୍ଟିବଲ୍ କରେନ୍ସି ନ ହୋଇଥିବାରୁ ରୁଷିଆନ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଭାରତରେ ବହୁ ପରିମାଣର ରୁପି ଜମା ହେବା ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।

ଏହା ସହିତ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅସନ୍ତୁଳନ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଥିଲା। ରୁଷରୁ ଭାରତକୁ ତୈଳ ଆମଦାନି ବଢ଼ିଥିବା ବେଳେ ଭାରତରୁ ରୁଷକୁ ରପ୍ତାନି ତୁଳନାମୂଳକ ଭାବେ କମ୍ ଥିଲା। ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ବିକଳ୍ପ ପେମେଣ୍ଟ ମେକାନିଜମ୍କୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିଛନ୍ତି।

୨୨ ରୁଷିଆ ଓ ୧୭ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଜଡ଼ିତ

ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଏବେ ଭାରତ-ରୁଷ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟରେ ୨୨ଟି ରୁଷିଆନ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ୧୭ଟି ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ସେବା ଯୋଗାଉଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ରୁଷିଆର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବ୍ୟାଙ୍କ ସ୍ବରବ୍ୟାଙ୍କ (Sberbank) ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛି। ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପେମେଣ୍ଟ ଇନ୍ଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚର ବିକଶିତ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ଫଳରେ ରୁପି-ରୁବଲ ଆଧାରିତ ନେଣଦେଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧିକ ସୁଗମ ହୋଇଛି।

ମାତ୍ର କିଛି ମିନିଟ୍ରେ ହେଉଛି ପେମେଣ୍ଟ

ଭାରତ ଓ ରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ନୂଆ ପେମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ୍ର ଆଉ ଏକ ବିଶେଷତା ହେଉଛି ଏହା ଶୀଘ୍ର ହୋଇଯାଉଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ୧୦ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି। ଆହୁରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କଥା ହେଉଛି, ୫୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ମିନିଟ୍ରୁ କମ୍ ସମୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି। ଏହି ଦ୍ରୁତ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାରତ-ରୁଷ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ଆହୁରି ସହଜ କରିବା ସହ ଡଲାର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇବାରେ ସହାୟକ ହେଉଛି।

୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ୧୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଲକ୍ଷ୍ୟ

ଭାରତ ଓ ରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ଆର୍ଥିକ ସମ୍ପର୍କ ଆହୁରି ମଜବୁତ ହେବାର ଆଶା ରହିଛି। ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ୧୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିବାର ଆକଳନ କରାଯାଉଛି। ସୋମବାର ରୁଷ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଆର୍ଥିକ ସମ୍ପର୍କର ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ।

ଭାରତ ରୁଷରୁ କ'ଣ କିଣୁଛି?

ରୁଷରୁ ଭାରତର ଆମଦାନିରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ସର୍ବାଧିକ ଭୂମିକା ରହିଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ରୁଷରୁ ଭାରତ କୋଇଲା, ସାର, ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ ଚର୍ବି ଓ ତେଲ, ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥର ଆଦି ମଧ୍ୟ ଆମଦାନି କରୁଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଭାରତ ରୁଷକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସାମଗ୍ରୀ ରପ୍ତାନି କରୁଛି। ଏଥିରେ ମେସିନାରୀ, ଔଷଧୀୟ ଉତ୍ପାଦ, ଜୈବିକ ଓ ଅଜୈବିକ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ, ବିଦ୍ୟୁତ ଉପକରଣ ଏବଂ କୃଷିଜାତ ଉତ୍ପାଦ ପ୍ରମୁଖ ରହିଛି। ଏଭଳି ଭାବେ ରୁପି-ରୁବଲ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାରତ ଓ ରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଇଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କେତେ ଦୂର ଦୁଇ ଦେଶର ଡଲାର ନିର୍ଭରତା କମାଇପାରିବ ଏବଂ ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ୧୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର ବାଣିଜ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ କେତେ ସଫଳ ହେବ, ତାହା ଉପରେ ଏବେ ନଜର ରହିଛି।