ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧର ସମାପ୍ତି ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ସଙ୍କେତ ମିଳିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିପତ୍ର ବା ‘ମେମୋରାଣ୍ଡମ୍ ଅଫ୍ ଅଣ୍ଡରଷ୍ଟାଣ୍ଡିଂ’ (MoU) ର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ସଫଳତାର ସହ ଆଲୋଚନା ହୋଇସାରିଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଘୋଷଣା କରାଯିବ। ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ‘ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ’ରେ ପୋଷ୍ଟ କରି ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସେ ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ନେତା, ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଫିଲ୍ଡ ମାର୍ଶଲ ଆସିମ ମୁନିରଙ୍କ ସହ ବହୁତ ଭଲ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଚୁକ୍ତିର ଅଂଶସ୍ୱରୂପ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ‘ହୋର୍ମୁଜ ଜଳଡମରୁମଧ୍ୟ’ (Strait of Hormuz) କୁ ପୁଣି ଥରେ ଖୋଲାଯିବ ବୋଲି ସେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆଶା ଓ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା

 ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ପୋଷ୍ଟ ପରେ ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେହବାଜ ସରିଫ୍ ମଧ୍ୟ ଏକ୍ସ (X) ରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଶାନ୍ତି ପ୍ରୟାସକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସାଉଦି ଆରବ, କତାର, ତୁର୍କୀ, ଇଜିପ୍ଟ, ୟୁଏଇ, ଜର୍ଡାନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ନେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସଫଳ ଟେଲିଫୋନ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ପାକିସ୍ତାନ ପକ୍ଷରୁ ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଆସିମ ମୁନିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ। ଶେହବାଜ ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ପାକିସ୍ତାନରେ ଆୟୋଜନ କରାଯିବ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ଠାର ସହ କାମ ଜାରି ରଖିବ।

ଇରାନର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ବାସ୍ତବତା

 ଅନ୍ୟପଟେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ଦାବି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ ବୋଲି ଇରାନର ସରକାରୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ‘ଫାର୍ସ ନ୍ୟୁଜ୍ ଏଜେନ୍ସି’ (Fars News Agency) ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ଇରାନ କହିଛି ଯେ, ସେମାନେ କେବଳ ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବଭଳି ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ହୋର୍ମୁଜ ଜଳମାର୍ଗରେ ପୂର୍ବଭଳି ମୁକ୍ତ ଚଳାଚଳ ଅନୁମତି ମିଳିବ। ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଚାଳନା, ରୁଟ୍ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ, ସମୟସୀମା ଏବଂ Permits ପ୍ରଦାନ କରିବାର ସାର୍ବଭୌମ ଅଧିକାର କେବଳ ଇରାନ ହାତରେ ହିଁ ରହିବ।

ଯୁଦ୍ଧ ସରିବାର ଆଶା କେତେ?

ବର୍ତ୍ତମାନର ଗୋଇନ୍ଦା ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସାମୟିକ ଅସ୍ତ୍ରବିରତିକୁ ଆହୁରି ୬୦ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରୂପରେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଚାଲିଛି।

ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଚୁକ୍ତିର ସର୍ତ୍ତାବଳୀ: ଏହି ନୂତନ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଇରାନର ପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଉପରୁ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନାର ଅବରୋଧ ହଟାଯିବ, କେତେକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ ଏବଂ ବିଦେଶରେ ଜବତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାୟ ୨୫ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଇରାନୀ ସମ୍ପତ୍ତି ମୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ। ବଦଳରେ ଇରାନ ନିଜର ସମୃଦ୍ଧ ୟୁରେନିୟମର ଗଚ୍ଛିତ ଭଣ୍ଡାରକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଆଗାମୀ ୩୦ ରୁ ୬୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବ।

ଆଗାମୀ ଆହ୍ୱାନ: ଚୁକ୍ତି ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଏକ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରର ଚୁକ୍ତି ଅଟେ, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଯୁଦ୍ଧର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାପ୍ତି ଘୋଷଣା କରାଯିବ। ତେବେ ଆମେରିକାରେ ମାଇକ୍ ପମ୍ପେଓ ଏବଂ ଲିଣ୍ଡସେ ଗ୍ରାହାମଙ୍କ ଭଳି ହାର୍ଡଲାଇନ୍ ରିପବ୍ଲିକାନ ନେତାମାନେ ଏହି ଚୁକ୍ତିକୁ ଓବାମା ପ୍ରଶାସନର ୨୦୧୫ ମସିହାର ଚୁକ୍ତିଭଳି ଦୁର୍ବଳ ବୋଲି କହି ସମାଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖିଲେ ଯୁଦ୍ଧ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶେଷ ହେବା ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି ସତ, କିନ୍ତୁ ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୁଇ ଦେଶର କୌଣସି ବିବାଦ କିମ୍ବା ଇସ୍ରାଏଲର ଆପତ୍ତି ଏହି ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପୁଣି ଥରେ ବିଫଳ କରିଦେବାର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।