ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପକେଟ୍କୁ ଶକ୍ତ ଧକ୍କା। ଦୀର୍ଘ ୪ ବର୍ଷର ନୀରବତା ପରେ ଦେଶରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦରରେ ହଠାତ୍ ବଡ଼ ଧରଣର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ସାରା ଦେଶରେ ତୈଳ ଦର ଲିଟର ପିଛା ଏକାସାଙ୍ଗରେ ୩ ଟଙ୍କା ବଢ଼ିଛି। ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୨ ପରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ସ୍ଥିର ରହିଥିବା ତେଲ ଦରରେ ଏହି ବୃଦ୍ଧି ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଚିନ୍ତାରେ ପକାଇଛି।

କାହିଁକି ବଢ଼ିଲା ଦର? ଜାଣନ୍ତୁ ୪ଟି ବଡ଼ କାରଣ:

୧. ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ମହାଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବ:

ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ବା ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ। ଗତ ଫେବୃଆରୀ ମାସରୁ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ ‘ହୋର୍ମୁଜ ଜଳପଥ’ (Strait of Hormuz) ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଏହି ବାଟ ଦେଇ ତେଲ ଆମଦାନୀ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବ୍ୟୟବହୁଳ ହୋଇପଡ଼ିଛି।

୨. ଆକାଶଛୁଆଁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର:

ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଦରରେ ପ୍ରବଳ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ତେଲ ଦର ପ୍ରାୟ ୭୦ ଡଲାର ରହିଥିବା ବେଳେ ଏବେ ତାହା ୧୧୦ ଡଲାର ପାର୍ କରିଛି। ଭାରତ ନିଜ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୭ ପ୍ରତିଶତ ତେଲ ବିଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରୁଥିବାରୁ, ବିଶ୍ୱ ବଜାରର ଏହି ବର୍ଦ୍ଧିତ ଦର ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଭାରୀ ପଡ଼ିଛି।

୩. ତୈଳ କମ୍ପାନୀଙ୍କ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି:

ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ତୈଳ କମ୍ପାନୀ IOCL, BPCL ଏବଂ HPCL ମାସ ମାସ ଧରି ବର୍ଦ୍ଧିତ ଦରର ବୋଝ ନିଜ ମୁଣ୍ଡକୁ ନେଇଥିଲେ। ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେବା ପାଇଁ ସେମାନେ କ୍ଷତି ସହି ମଧ୍ୟ ଦର ବଢ଼ାଇ ନଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ କ୍ରମାଗତ ଦର ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ କମ୍ପାନୀଙ୍କ କ୍ଷତି (Under-recoveries) ପାହାଡ଼ ପରି ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଲା, ଯାହା ଶେଷରେ ଖାଉଟିଙ୍କ ଉପରେ ଲଦିବାକୁ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି।

୪. ସରକାରଙ୍କ ପୂର୍ବ ସତର୍କତା:

ନିକଟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଇନ୍ଧନ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପବ୍ଲିକ୍ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଅପିଲ୍ କରିଥିଲେ। ସରକାର ଆଗୁଆ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିଥିବାରୁ ଲୋକଙ୍କୁ ଏଥିପାଇଁ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବାକୁ ସତର୍କ କରୁଥିଲେ।

ଯଦି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସ୍ଥିତି ଶାନ୍ତ ନହୁଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ତେଲ ଦର ଆହୁରି ବଢ଼ିବା ସହ ବାୟୁସେବା ଏବଂ ପରିବହନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ।