ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ / ତେହେରାନ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଘମାଘୋଟ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଏକ ବଡ଼ କୂଟନୈତିକ ସଫଳତା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ହର୍ମୁଜ୍ ଜଳପଥରେ ଫସି ରହିଥିବା ଭାରତୀୟ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ଇରାନ ଏବେ ଏକ 'ସୁରକ୍ଷିତ କରିଡର୍' ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ଇରାନର ସର୍ବବୃହତ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ଫିଲ୍ଡ 'ସାଉଥ୍ ପାର୍ସ' ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଦୁଇ ସପ୍ତାହରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଭାରତୀୟ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସେଠାରେ ଅଟକି ରହିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳିବାରେ ଲାଗିଛି।

କଣ ରହିଛି ପରିସ୍ଥିତି

  1.   ୨୨ଟି ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ପାଇଁ ବାଟ ଫିଟିଲା: ମେରିଟାଇମ୍ ଡାଟା ଏବଂ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ କମ୍ପାନୀ 'ଲଏଡସ୍ ଲିଷ୍ଟ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ' ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ହର୍ମୁଜ୍ ଜଳପଥ ଦେଇ ୨୨ଟି ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ଫେରିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ଏଥିରୁ ୨୦ଟି ଜାହାଜ ଦେଶର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା (ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣ) ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏଥିପାଇଁ ଇରାନ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି ଏବଂ LLI ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୯ଟି ଜାହାଜ ଇରାନର ଏହି କରିଡର୍ ଦେଇ ବାହାରି ସାରିଲେଣି।
  2.   ମୋଦୀ ଏବଂ ପେଜେସକିଆନଙ୍କ ଆଲୋଚନା: ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୨ ତାରିଖରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ଇରାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାସୁଦ ପେଜେସକିଆନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଟେଲିଫୋନ୍‌ରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ପରେ ହିଁ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ିବା ନେଇ ବୁଝାମଣା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହାକୁ ମୋଦୀ ସରକାରଙ୍କ ଏକ ବଡ଼ ବିଜୟ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।
  3.   ନୂଆ ରୁଟ୍ ଏବଂ ଇରାନର ସର୍ତ୍ତ: ଇରାନର ଲାରାକ୍ ଦ୍ୱୀପ  ଏବଂ ଇରାନୀୟ ଜଳଭାଗ ଦେଇ ଭାରତୀୟ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଭିନ୍ନ ତଥା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାସ୍ତାରେ ଅଣାଯାଉଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଇରାନର ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ  ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିବେ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଗୋଟିଏ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଇରାନକୁ ୨ ନିୟୁତ ଡଲାର ଦେଇ ପାର୍ ହୋଇଥିବା LLI ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ କରିଛି।
  4.   ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଜାହାଜ ଉପରେ କଟକଣା: ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆବାସ ଆରାଘଚି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ହର୍ମୁଜ୍ ଜଳପଥ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ କୌଣସି ଜାହାଜକୁ ସେମାନେ ଅନୁମତି ଦେବେ ନାହିଁ।
  5.   ମାନବ-ଢାଲ ନୀତି: ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଭାରତୀୟ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଇରାନ ଉପକୂଳର ଅତି ନିକଟ ଦେଇ ଯିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆକ୍ରମଣରୁ ଇରାନର ଉପକୂଳ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଏକପ୍ରକାର ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇବା।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆମେରିକାର ଟ୍ରେଜେରୀ ସେକ୍ରେଟାରୀ ସ୍କଟ୍ ବେସାଣ୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିଶ୍ୱକୁ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ସ୍ୱାଭାବିକ ରଖିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ଇରାନୀୟ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କରଗୁଡ଼ିକୁ ହର୍ମୁଜ୍ ଦେଇ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି। ତେବେ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭାରତର ଏହି ସଫଳ କୂଟନୀତି ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ତଥା ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ରୂପେ ଏକ ବଡ଼ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବ।