ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : କଂଗ୍ରେସ ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧି ଓ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏସଆଇଆରକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ବିବାଦ ଏବେ Fom-6 ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ହୋଇଯାଇଛି। ରାହୁଲଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର (ସିଇସି) ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାର ବିଜେପିକୁ ଲାଭବାନ କରିବାକୁ ଫର୍ମ-୬ରେ ଅବୈଧ ଓ ଏକତରଫା ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛନ୍ତି। ଏ ନେଇ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଏକ ‘ଫ୍ୟାକ୍ଟ ଚେକ୍’ ଜାରି କରି ରାହୁଲଙ୍କ ଦାବିକୁ ‘ଭ୍ରାମକ’ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

ଆୟୋଗ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିହାର ଏସଆଇର ସହ ସମ୍ବଦ୍ଧିତ ୨୪ ଜୁନ ୨୦୨୫ ଆଦେଶ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୋଗର ସହମତିରେ ଜାରି ହୋଇଥିଲା ଓ ଏହାକୁ ୨୭ ମେ ୨୦୨୬ର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି। ତେବେ ନିକଟରେ ହୋଇଥିବା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଶୁଣାଣିରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି ଯେ କୋର୍ଟ ଫର୍ମ-୬ରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ସଂଶୋଧନକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେଇ ନାହାନ୍ତି। ଏହି ବିନ୍ଦୁ ଏବେ ବିବାଦର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପାଲଟିଯାଇଛି।

ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଅଭିଯୋଗର ଆଧାର କ’ଣ?
ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧି ଅକ୍ଟୋବର ୫ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟରେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନରଙ୍କ ଉପରେ ଗୁରୁତର ଆରୋପ ଲଗାଇଛନ୍ତି। ରାହୁଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଫର୍ମ-୬ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କଥିତ ରୂପେ ଅବୈଧ ଓ ଏକତରଫା ଭାବେ କରାଯାଇଛି। ରାହୁଲ ଏହାକୁ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସହିତ ଜଡିତ ଗୁରୁତର ମାମଲା ବୋଲି କହି ଉତ୍ତରଦାୟିତା ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ରାହୁଲଙ୍କ ଏହି ବୟାନ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଫର୍ମ-୬ ପରେ ହୋଇଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ପରେ ଆସିଛି, ଯେଉଁଥିରେ କୋର୍ଟ ସଂଶୋଧିତ ଫର୍ମାଟକୁ ବଦଳାଇବାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ।

କ’ଣ କହୁଛନ୍ତି ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ?
ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ପୋଷ୍ଟକୁ ସିଧାସଳଖ ‘ଭ୍ରାମକ’ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ଆୟୋଗଙ୍କ ଅନୁସାରେ ବିହାର ଏସଆଇଆର ପାଇଁ ୨୪ ଜୁନ ୨୦୨୫ରେ ଜାରି ଆଦେଶ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୋଗଙ୍କ ସହମତିରେ ବାହାରିଥିଲା। ଆୟୋଗ ଏହା ବି କହିଛନ୍ତି ଯେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ୨୭ ମେ ୨୦୨୬ର ନିଜ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ଏହି ଆଦେଶକୁ କାୟମ ରଖିଥିଲେ।

ଫର୍ମ-୬ ଓ ଅତିରିକ୍ତ ଘୋଷଣାପତ୍ର ବିବାଦ
ଏହି ମାମଲାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଏହା ଯେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ କହୁଛନ୍ତି ମୂଳ ଫର୍ମ-୬ରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇ ନାହିଁ, ବରଂ ଏସଆଇଆର କାଳରେ ଏଥିରେ ଏକ ଅଲଗା ଘୋଷଣାପତ୍ର ଯୋଡା ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଘୋଷଣା-ପତ୍ର ଆବେଦକଙ୍କ ଠାରୁ ଏସଆଇଆର ସମ୍ପର୍କିତ ଅତିରିକ୍ତ ସୂଚନା ଦାବି କରୁଥିଲା। ଅନ୍ୟପଟେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଶୁଣାଣି କାଳରେ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ବେଞ୍ଚ କହିଛନ୍ତି ଯେ କୋର୍ଟ ଫର୍ମ-୬ରେ କରାଯାଇଥିବା କୌଣସି ସଂଶୋଧନକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେଇ ନଥିଲେ।

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଟିପ୍ପଣୀର ପ୍ରଭାବ
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଟିପ୍ପଣୀ ପୁରା ମାମଲାକୁ ଏକ ନୂତନ ଆଇନଗତ ଦିଗ ଦେଉଛି। କୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏପରି କୌଣସି ଅନୁମୋଦନ ହୋଇ ନାହିଁ, ଯେଉଁ ଆଧାରରେ ଫର୍ମ-୬ର ସଂଶୋଧିତ ଫର୍ମାଟକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରାପ୍ତ ମନେ କରାଯିବ। ଏହା ପରେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧି ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଓ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ଙ୍କ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଆରୋପ ଦୋହରାଇଛନ୍ତି।

କଂଗ୍ରେସର ଆନ୍ଦୋଳନ
ଫର୍ମ-୬ ବିବାଦ ଏପରି ସମୟରେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି ଯେତେବେଳେ କଂଗ୍ରେସ ଏସଆଇଆର ବିରୋଧରେ ନିଜର ରାଜନୈତିକ ଅଭିଯାନ ଦ୍ରୁତ କରିଛି। ପାର୍ଟି ସାରା ଦେଶରେ ଅଭିଯାନ ଓ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଲାଗି ଘୋଷଣା କରିଛି। କଂଗ୍ରେସ ଅଭିଯୋଗ କରୁଛି ଯେ ଏସଆଇଆର କାରଣରୁ ଭୋଟରଙ୍କ ଅଧିକାର ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ନିଜ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଛନ୍ତି।

ଆଗକୁ କଣ ହେବ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା?
ଏବେ ଏହି ପୁରା ବିବାଦରେ ଆଗକୁ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏବେ ରେକର୍ଡ ଓ ସମ୍ବଦ୍ଧିତ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଯାଞ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପଟେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ନିଜର ନିଷ୍ପତ୍ତି, ନିୟମ ଓ ପୂର୍ବ ଆଦେଶ ଆଧାରରେ ଏହାକୁ ଉଚିତ ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି। ଫର୍ମ-୬ ଭୋଟର ଲିଷ୍ଟରେ ନୂଆ ଭୋଟରଙ୍କୁ ସଂଯୁକ୍ତ କରିବାର ଆବେଦନପତ୍ର। ଏଣୁ ଏ ସମ୍ପର୍କିତ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବ ସିଧା ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ପଡିବ।