ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଜୁନ୍ ୧୭ କାରବାର ଆରମ୍ଭରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଦରରେ ସାମାନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଇରାନ ସହ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧର ଅନ୍ତ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ପୁଣିଥରେ ଖୋଲିବାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ନେଇ ନିବେଶକମାନେ ତର୍ଜମା କରୁଥିବା ବେଳେ ତୈଳ ଦର ପୁଣି ଉପରମୁହାଁ ହୋଇଛି।

୧. କେତେ ରହିଛି ଆଜିର ତୈଳ ଦର?

  • ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ (Brent crude): ୪୭ ସେଣ୍ଟ ବା ୦.୬% ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ଦର ୭୯.୪୩ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
  • ଡବ୍ଲୁଟିଆଇ କ୍ରୁଡ୍ (WTI crude): ଆମେରିକୀୟ ବେଞ୍ଚମାର୍କ ୪୮ ସେଣ୍ଟ ବା ୦.୬% ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ଦର ୭୬.୫୩ ଡଲାର ରହିଛି।

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ: ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର ହେଲେ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଆଶାରେ ଗତ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଉଭୟ ବେଞ୍ଚମାର୍କ ପ୍ରାୟ ୫% ଖସିଯାଇ ୩ ମାସର ସର୍ବନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଆଜି ସେହି ହ୍ରାସର କିଛି ଅଂଶ ଭରଣା ହୋଇଛି।

୨. ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିର ସର୍ତ୍ତ ଓ ତୈଳ ବଜାର ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ତରୀଣ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିର ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି:

ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ଉପରେ ରୋକ୍ ଓ ତୈଳ ରପ୍ତାନି:ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ତେହେରାନ୍କୁ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିବାରୁ ରୋକିବ। ଅନ୍ୟପଟେ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବା ପରେ ଇରାନକୁ ପୁଣିଥରେ ତୈଳ ରପ୍ତାନି କରିବାକୁ ଅନୁମତି ମିଳିବ ବୋଲି ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।

୬୦ ଦିନ ବଢ଼ିଲା ଯୁଦ୍ଧବିରତି:ବୁଝାମଣା ପତ୍ର (MoU) ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ଏପ୍ରିଲରେ ଘୋଷଣା ହୋଇଥିବା ଅସ୍ଥାୟୀ ଯୁଦ୍ଧବିରତିକୁ ଆହୁରି ୬୦ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସମୟ ମିଳିପାରିବ।

ଖୋଲିବ ବନ୍ଦର ଓ ପ୍ରଣାଳୀ:ଆମେରିକା ଇରାନର ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରୁ କଟକଣା ହଟାଇବ ଏବଂ ବଦଳରେ ଇରାନ ଗତ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ରୁ ବନ୍ଦ ଥିବା 'ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ' ଦେଇ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କରଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ।

୩. ନୂଆ ଚୁକ୍ତି ଉପରେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଆଶଙ୍କା

ତୈଳ ଶିଳ୍ପ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ତୈଳ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ରିଫାଇନିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବ ସ୍ଥିତିକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ କିଛି ସପ୍ତାହରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବର୍ଷ ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗିପାରେ।

୪. ଇସ୍ରାଏଲର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସମାଲୋଚନା

ଇସ୍ରାଏଲର ଦୂରତା:ଇସ୍ରାଏଲ ଏହି ଏପ୍ରିଲ୍ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ଆମେରିକା-ଇରାନ ନୂଆ ଚୁକ୍ତିରୁ ନିଜକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂରେଇ ରଖିଛି, ଯାହା ଏହି ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସ୍ଥାୟିତ୍ୱ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଲେବାନନ୍ରେ ଆକ୍ରମଣ:ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନ୍ରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ୩ଟି ଗାଡ଼ି ନଷ୍ଟ ହେବା ସହ ଅତିକମ୍ରେ ୪ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ଖବର ମିଳିଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ:ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇସ୍ରାଏଲର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ସର୍ବସାଧାରଣରେ କଡ଼ା ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି, ଯାହାକି ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ତଥା ବିରଳ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।