ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଚୀନର ଅଭିଯୋଗକୁ ଗ୍ରହଣ କଲା ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂଗଠନ। ଅଟୋମୋଟିଭ୍ ଏବଂ ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ପଦକ୍ଷେପକୁ ନେଇ ଚୀନ ଯେଉଁ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲା, ତା ଉପରେ ଡବ୍ଲୁଟିଓ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନେଇଛି। ଜଣେ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ମଙ୍ଗଳବାର ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂଗଠନର ବିବାଦ ସମାଧାନ ସଂସ୍ଥା ଏନେଇ ଭାରତ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ପ୍ୟାନେଲ ଗଠନ କରିଛି। ଡବ୍ଲୁଟିଓର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ଦୁଇ ଦେଶ ସମାଧାନ କରିବାରେ ବିଫଳ ହେବା ପରେ ପ୍ୟାନେଲ ଗଠନ କରାଯାଇଛି।

ଗତ ବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବରରେ, ବେଜିଂ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲା ଯେ ଉନ୍ନତ ରସାୟନ ସେଲ୍ ବ୍ୟାଟେରୀ, ଅଟୋମୋବାଇଲ୍ ଏବଂ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନବାହାନ ନିର୍ମାଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ନୀତି ପାଇଁ ଭାରତର ପ୍ରଡକ୍ସନ ଲିଙ୍କ୍ଡ ଇନସେଣ୍ଟିଭ୍ (PLI) ଯୋଜନାରେ କିଛି ସର୍ତ୍ତ ଚୀନ୍ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରତି ପକ୍ଷପାତିତା କରି ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ନିୟମକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛି। ଚୀନର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅନୁରୋଧରେ, ବିବାଦ ସମାଧାନ ସଂସ୍ଥା (WTO) ଏହାର ବୈଠକରେ ଅଟୋମୋଟିଭ୍ ଏବଂ ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ କିଛି ଭାରତୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ୟାନେଲ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି ବୋଲି ଜେନେଭାସ୍ଥିତ ଅଧିକାରୀ କହିଛନ୍ତି।

ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂଗଠନ (WTO) ସହ କରାଯାଇଥିବା ଆଲୋଚନାରେ, ଚୀନ୍ କହିଛି ଯେ ପାରସ୍ପରିକ ସହମତ ସମାଧାନ ପାଇଁ ୨୫ ନଭେମ୍ବର, ୨୦୨୫ ଏବଂ ୬ ଜାନୁଆରୀ, ୨୦୨୬ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ସେହି ପରାମର୍ଶଗୁଡ଼ିକ ବିବାଦର ସମାଧାନ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା।

WTO ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିବାଦ ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି ପରାମର୍ଶ ଲୋଡ଼ିବା। ଯଦି ଅଭିଯୋଗକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିବା ପରାମର୍ଶ ଏକ ସନ୍ତୋଷଜନକ ସମାଧାନରେ ପରିଣତ ନହୁଏ, ତେବେ ଅଭିଯୋଗକାରୀ ସେ ଉଠାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ୟାନେଲ ଗଠନ କରିବାକୁ ଡବ୍ଲୁଟିଓକୁ ଅନୁରୋଧ କରିପାରିବେ।

ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂଗଠନ (WTO)ର ସଦସ୍ୟ। ଯଦି କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ଦେଶ ଅନୁଭବ କରେ ଯେ ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରର କୌଣସି ସମର୍ଥିତ ନୀତି କିମ୍ବା ଯୋଜନା ଏହାର କିଛି ସାମଗ୍ରୀର ରପ୍ତାନିକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଉଛି, ତେବେ ସେ WTOର ବିବାଦ ସମାଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରିପାରିବେ।

ଚୀନ୍ ହେଉଛି ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବବୃହତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅଂଶୀଦାର।

ଗତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ, ଭାରତର ଚୀନକୁ ରପ୍ତାନି ୧୪.୫ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇ ୧୪.୨୫ ବିଲିୟନ ଡଲାର ହୋଇଛି। ଯାହା୨୦୨୩-୨୪ ରେ ୧୬.୬୬ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଥିଲା। ତଥାପି, ୨୦୨୪-୨୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଆମଦାନୀ ୧୧.୫୨ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୧୧୩.୪୫ ବିଲିୟନ ଡଲାର ହୋଇଛି, ଯାହା ୨୦୨୩-୨୪ରେ ୧୦୧.୭୩ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଥିଲା। ୨୦୨୪-୨୫ ମଧ୍ୟରେ ଚୀନ୍ ସହିତ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟ ନିଅଣ୍ଟ ୯୯.୨ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।