ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ଵସ୍ତି । ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣ ଏବେ ପୁଣି ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବା ନେଇ ଆଶା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଯାହା ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା ଏବଂ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଉପରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବା ନେଇ ଆଶା କରାଯାଉଛି

୧. ଚୁକ୍ତିର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି

ପାକିସ୍ତାନ ଓ କାତାରର ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବୁଝାମଣା ପତ୍ର (MoU) ଉପରେ ସହମତି ହୋଇଛି ଏବଂ ଆସନ୍ତା ଶୁକ୍ରବାର ଜେନେଭାଠାରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର ହେବାକୁ ଯାଉଛି।

ଏହା ଫଳରେ ଇରାନ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଲାଗିଥିବା କଟକଣା ହଟିବ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ 'ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ' (Strait of Hormuz) ପୁଣିଥରେ ଖୋଲିଯିବ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏହି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି। ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି, ଚୁକ୍ତି ଘୋଷଣା ହେବାର କିଛି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ 'ଦିଶା' ନାମକ ଏକ ଭାରତୀୟ ଟ୍ୟାଙ୍କର କାତାରରୁ ୬୨,୩୭୦ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ଏଲଏନଜି (LNG) ଧରି ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଗୁଜରାଟ ଅଭିମୁଖେ ବାହାରିସାରିଛି।

୨. ଭାରତ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥନୈତିକ ଲାଭ

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା: ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଭାରତର ନିର୍ଭରଶୀଳତାକୁ ପଦାରେ ପକାଇଥିଲା। ଦେଶର ମୋଟ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ୫୦%, ଏଲପିଜି (LPG) ର ୭୦% ଏବଂ ଏଲଏନଜି (LNG) ର ପ୍ରାୟ ୯୦% କେବଳ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ହିଁ ଆସିଥାଏ।

ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାରୁ ଭାରତକୁ ଭେନେଜୁଏଲା ଭଳି ଦୂର ଦେଶରୁ ତୈଳ ଆଣିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଫଳରେ ଏବେ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ଦର କମିବ। ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ଏବଂ ବଢ଼ୁଥିବା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିରୁ ଦେଶକୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ ବୋଲି ଅର୍ଥନୈତିକ ସଂସ୍ଥା GTRI ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଅଜୟ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ କହିଛନ୍ତି।

୩. ଚାବାହାର ବନ୍ଦର ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ସଫଳତା

ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଭାରତ ନିଜର ଦୁଇ ମିତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା/ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ଇରାନ/ଆରବ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ନିଜର ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ କୂଟନୀତି ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା।

ଯଦି ଆମେରିକା ଇରାନ ଉପରୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ କଟକଣା ହଟାଇନିଏ, ତେବେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ପୁଣିଥରେ ତେହେରାନ୍ରୁ ଶସ୍ତା ତୈଳ କିଣିପାରିବ।

ଏହାସହ ଇରାନରେ ଥିବା ରଣନୈତିକ 'ଚାବାହାର ବନ୍ଦର' (Chabahar port) ର ବିକାଶ ପାଇଁ ଭାରତର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଯୋଜନାକୁ ପୁଣିଥରେ। ଗତ ଏପ୍ରିଲରେ ଆମେରିକା ଏହି ବନ୍ଦର ପାଇଁ ଭାରତକୁ ଦେଇଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରିହାତିର ଅବଧି ଶେଷ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ଥିଲା।

୪. ଭାରତ ପାଇଁ ରଣନୈତିକ ଶିକ୍ଷା

"ଆମେରିକା କୌଣସି ସଦିଚ୍ଛା କାରଣରୁ ଏହି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି କରିନାହିଁ, ବରଂ ଯୁଦ୍ଧର ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ହେବାରୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ବୁଝାମଣା କରିଛି।" – ଅଜୟ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏଥିରୁ ଭାରତ ଏକ ବଡ଼ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିବା ଉଚିତ୍ ଯେ ଆମେରିକା ସହ ଏକ ଅଧୀନସ୍ଥ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ Equal partner ଭାବରେ ବ୍ୟବସାୟ ଓ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଯେଉଁ ବୁଝାମଣାରେ ଭାରତର ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଆଞ୍ଚ ଆସୁଛି, ତାହାକୁ ଦେଶ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବା ଦରକାର।