ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଚଳିତ ବର୍ଷ ଭାରତରେ ମୌସୁମୀ ବାୟୁର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଗତି ସ୍ବାଭାବିକ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ପୂର୍ବ ଭାରତକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଦେଶର ପ୍ରାୟ ୭୦ରୁ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଞ୍ଚଳ, ବିଶେଷ କରି ମଧ୍ୟ, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ବର୍ଷାର ଅଭାବ ଦେଖାଦେଇଛି। ଏହାଫଳରେ ଚାଷକାର୍ଯ୍ୟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ସହ ଜଳାଶୟଗୁଡ଼ିକର ଜଳସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଉଥିବାରୁ ଚାଷୀ ଓ ପ୍ରଶାସନର ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ମୌସୁମୀର ଏହି ମାନ୍ଦା ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ଏବେ ଏକ ଆଶାର କିରଣ ଦେଖାଦେଇଛି।

ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି ଅନୁକୂଳ ପରିବେଶ
ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ତିନୋଟି ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଚକ୍ର ବା କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଲଘୁଚାପ କ୍ଷେତ୍ର ସକ୍ରିୟ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଯଦି କୌଣସି ଗୋଟିଏ ବି ପ୍ରଣାଳୀ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଗତି କରି ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ତେବେ ତାହା ମୌସୁମୀ ବାୟୁକୁ ପୁଣି ଥରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଦେବ। ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ମେଟେରୋଲୋଜିକାଲ୍ ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟ (IMD) ସହିତ କେତେକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପାଣିପାଗ ମଡେଲ୍ (ଯେପରିକି GFS ଏବଂ ECMWF) ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଆସନ୍ତା ଜୁଲାଇ ୧୮ ରୁ ୨୫ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶରେ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପୁଣି ସକ୍ରିୟ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଏହାଦ୍ବାରା ଶୁଖିଲା ପଡ଼ିଥିବା ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଭଲ ବର୍ଷା ହୋଇପାରେ।

ଉତ୍ତର ଭାରତକୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେବ ପଶ୍ଚିମା ଝଡ଼
ଅନ୍ୟପଟେ, ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରେ ଏକ ପଶ୍ଚିମା ଝଡ଼ (Western Disturbance) ସକ୍ରିୟ ହେଉଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ପଞ୍ଜାବ, ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର, ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ହରିୟାଣା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ-ଉତ୍ତର ରାଜସ୍ଥାନର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଆସନ୍ତା ୨ ରୁ ୩ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ବିଜୁଳି, ଘଡ଼ଘଡ଼ି ସହ ବର୍ଷା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଏହାଦ୍ବାରା ଉପରୋକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ତାପମାତ୍ରା କମିବା ସହ ସ୍ଥାନୀୟ ଚାଷୀମାନେ ଉପକୃତ ହେବେ।

ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବ
ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ମୌସୁମୀର ଏହି ଅନିୟମିତ ଗତିବିଧି ପଛରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ବଡ଼ ଭୂମିକା ରହିଛି। ବିଶ୍ବର ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ ବାୟୁ ପ୍ରବାହର ଶୈଳୀ ବଦଳିଯାଉଛି, ଯାହାଫଳରେ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବା କଷ୍ଟକର ହେଉଛି। ଜୁଲାଇ ୧୮ରୁ ୨୫ ତାରିଖ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ । ଯଦି ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ପ୍ରଣାଳୀ ଓ ଲା-ନିନା (La-Nina) ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁକୂଳ ରହେ, ତେବେ ମୌସୁମୀର ଦ୍ବିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଦେଶରେ ଭଲ ବର୍ଷା ରେକର୍ଡ କରାଯିବ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହି ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାନ୍ତି ବା ଦିଗ ବଦଳାନ୍ତି, ତେବେ ମରୁଡ଼ି ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଜଟିଳ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର ରଖିଛି।