ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ରାଜସ୍ଥାନ ରାଜନୀତିରେ ପୁଣିଥରେ ପୁରୁଣା ବିବାଦ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଛି। ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଅଶୋକ ଗେହଲଟ୍ ୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨ର ରାଜନୈତିକ ଘଟଣାବଳୀକୁ ନେଇ ଏକ ଚମକାଇଦେବା ଭଳି ବୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସେହି ଦିନର ଘଟଣାକୁ କଂଗ୍ରେସ ହାଇକମାଣ୍ଡଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏକ ବିଦ୍ରୋହ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଉଛି, ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ୍ । ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟ କିଛି ଅଲଗା ଥିଲା। ଗେହଲଟ୍‌ଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ସେହି ସମୟର ଘଟଣା ହାଇକମାଣ୍ଡଙ୍କ ବିରୋଧରେ ନଥିଲା, ବରଂ ତାହା ସଚିନ ପାଇଲଟଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଥିଲା। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ସେତେବେଳେ ସେ ନିଜେ କଂଗ୍ରେସର ଜାତୀୟ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପଦ ପାଇଁ ଦାବିଦାର ଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ପଦ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ସେ କୌଣସି ଅଣଛାତ୍ର ବା ଅଣପାଠୁଆ ନେତା ନୁହନ୍ତି ଯେ, ଏତେ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱକୁ କେବଳ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ପାଇଁ ହାତଛଡ଼ା କରିଦେବେ।

‘ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ହେବାରୁ ରୋକିବାକୁ ଚାଲିଥିଲା ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର’
ଗେହଲଟ୍ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, କଂଗ୍ରେସ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପଦର ଇତିହାସ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୌରବମୟ। ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ, ମୋତିଲାଲ ନେହେରୁ, ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଏବଂ ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲଙ୍କ ଭଳି ମହାନ ନେତା ଏହି ପଦରେ ରହିସାରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ସେ ଏହି ପଦର ଗରିମା ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଲାଗୁଛି ଯେ, ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ହେବାରୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଚକ୍ରାନ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାଫଳରେ ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳିଗଲା ଏବଂ ରାଜନୀତି ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେଇଥିଲା।

ସେହି ସମୟରେ କଂଗ୍ରେସ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲିଥିଲା ଏବଂ ଗେହଲଟ୍‌ଙ୍କ ନାଁ ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ ଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ରାଜସ୍ଥାନରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବଦଳିବା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଥିଲା। ଏପରି ଏକ ମାହୋଲ ସୃଷ୍ଟି କରାଗଲା ଯେ, ସଚିନ ପାଇଲଟ୍ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇପାରନ୍ତି, ଏହା ପରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ବିଧାୟକ ଏକାଠି ହୋଇଯାଇଥିଲେ।

‘ଏହା ହାଇକମାଣ୍ଡଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବିଦ୍ରୋହ ନଥିଲା’
ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବିଧାୟକମାନଙ୍କର ଭାବନା ଥିଲା  ଯଦି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଏ, ତେବେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର କୌଣସି ନିଷ୍ଠାପର ବିଧାୟକଙ୍କୁ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଉ। କିନ୍ତୁ 'ମାନେସର ମାମଲା' (ପାର୍ଟି ବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ) ରେ ସାମିଲ ଥିବା କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସେମାନେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ନାହିଁ। ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ମତାମତ ଥିଲା, ହାଇକମାଣ୍ଡଙ୍କ ବିରୋଧରେ କୌଣସି ବିଦ୍ରୋହ ନଥିଲା। ଗେହଲଟ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି, ଯଦି ଏହା ପ୍ରକୃତରେ ହାଇକମାଣ୍ଡଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବିଦ୍ରୋହ ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ମୋତେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରେ କାହିଁକି ରଖାଯାଇଥାନ୍ତା ? କଂଗ୍ରେସ ନେତୃତ୍ୱର ମୋ ଉପରେ ପୂର୍ବରୁ ବି ଭରସା ଥିଲା ଏବଂ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଅଛି।

‘ମୁଁ କୌଣସି ପଦବୀ ଦୌଡ଼ରେ ନାହିଁ’
ଗେହଲଟ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଆସନରେ ରହିବା ପାଇଁ ସେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପଦ ଛାଡ଼ିଥିବା କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ୍। ସେ ଏବେ କୌଣସି ପଦବୀ ଦୌଡ଼ରେ ନାହାନ୍ତି। ତିନି ତିନି ଥର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କର କୌଣସି ପଦ ପ୍ରତି ଲୋଭ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି କଂଗ୍ରେସକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ଏବଂ ଦେଶହିତ ପାଇଁ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା। ଆଗାମୀ ଦିନରେ କିଏ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବେ, ତାହା ସମୟ ସ୍ଥିର କରିବ।

ପାଇଲଟ୍‌ଙ୍କ ସହ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶତ୍ରୁତା ନାହିଁ
ସଚିନ ପାଇଲଟ୍‌ଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶତ୍ରୁତା ନାହିଁ। ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଣା ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି ଏବଂ ସମୟ ସମୟରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ହୁଏ। ସେ ପାଇଲଟ୍‌ଙ୍କୁ ଜଣେ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜଣେ ସହଯୋଗୀ ନେତା ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ମାନେସର ଘଟଣା ପରେ ଯଦି ସଚିନ ପାଇଲଟ୍ ‘ଭୁଲିଯାଅ ଏବଂ କ୍ଷମା କର’ ନୀତି ଆପଣାଇଥାନ୍ତେ, ତେବେ ଏହି ବିବାଦ ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଥାନ୍ତା।

କ’ଣ ଥିଲା ୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨ର ଘଟଣା ?
ରାଜସ୍ଥାନ ରାଜନୀତିରେ ୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨ର ଦିନଟି ଏକ ବଡ଼ ହାଇଡ୍ରାମା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା। ସେହି ଦିନ ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଅଶୋକ ଗେହଲଟଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀର ପ୍ରାୟ ୯୦ରୁ ଅଧିକ ବିଧାୟକ ପାର୍ଟି ହାଇକମାଣ୍ଡଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ବିରୋଧ କରି ସାମୂହିକ ଇସ୍ତଫା ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଯେହେତୁ ଗେହଲଟ କଂଗ୍ରେସ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ତେଣୁ ରାଜ୍ୟରେ ନୂଆ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଚୟନ ହେବାର ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଗେହଲଟ୍ ଗୋଷ୍ଠୀର ବିଧାୟକମାନେ ସଚିନ ପାଇଲଟଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କରିବା ସପକ୍ଷରେ ନଥିଲେ। ସେମାନେ ଦଳର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ବୈଠକକୁ ନଯାଇ ତତ୍କାଳୀନ ବିଧାନସଭା ବାଚସ୍ପତି ଡକ୍ଟର ସିପି ଯୋଶୀଙ୍କ ବାସଭବନକୁ ଯାଇ ନିଜର ଇସ୍ତଫା ପତ୍ର ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣାକୁ ଦଳ ବିରୋଧୀ ଶୃଙ୍ଖଳାଗତ ଅବମାନନା ମାନି ଅନେକ ନେତାଙ୍କୁ କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ନୋଟିସ୍ ମଧ୍ୟ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା।