ମସ୍କୋ / ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ଏବଂ ରୁଷ୍ ପରସ୍ପର ଦେଶରେ ୩,୦୦୦ ସୈନିକଙ୍କ ସମେତ ୧୦ଟି ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ଏବଂ ୫ଟି ଯୁଦ୍ଧପୋତ ମୁତୟନ କରିବା ନେଇ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି । ରୁଷର ସ୍ପୁଟନିକ୍ ନ୍ୟୁଜ୍ ଏଜେନ୍ସି ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏବେ ଭାରତରେ ରୁଷ୍ ସୈନିକ ମୁତୟନ ହେବେ ଏବଂ ରୁଷରେ ଭାରତୀୟ ସୈନିକଙ୍କୁ ମୁତୟନ କରାଯାଇପାରିବ। ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ରହିଆସିଥିବା ଦୁଇ ରଣନୈତିକ ଭାଗିଦାରୀ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଏକ ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତି। ରୁଷର ସରକାରୀ ଆଇନଗତ ସୂଚନା ପୋର୍ଟାଲରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବା ସ୍ପୁଟନିକ୍ ଜଣାଇଛି।

ଭାରତରେ ରୁଷୀୟ, ରୁଷରେ ମୁତୟନ ହେବେ ଭାରତୀୟ ସୈନିକ

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ସାମରିକ ୟୁନିଟ୍, ନୌସେନା ଜାହାଜ ଏବଂ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ପାରସ୍ପରିକ ମୁତୟନ ନିୟମର ରୂପରେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି। ଉଭୟ ଦେଶର ସେନା ପାଇଁ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍, ବୈଷୟିକ ଏବଂ ଅପରେସନାଲ୍ ସହାୟତା ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ସାମିଲ ଅଛି। ଯଦିଓ ଏହି ଚୁକ୍ତି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ୧୨ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ ରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇସାରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆଜି ଅର୍ଥାତ୍ ୧୮ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬ ରେ ରୁଷର ସରକାରୀ ଆଇନଗତ ପୋର୍ଟାଲରେ ଏହାର ସମସ୍ତ ଦସ୍ତାବିଜ୍ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଫଳରେ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାର ସୀମା ଏବଂ ନିୟମାବଳୀ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି। 

ରୁଷୀୟ ନ୍ୟୁଜ୍ ଏଜେନ୍ସି ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦସ୍ତାବିଜରେ ୨୧ଟି ଅନୁଚ୍ଛେଦ ରହିଛି ଏବଂ ଏହା ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବୈଧ ରହିବ। ଯଦି ଉଭୟ ଦେଶର କୌଣସି ଆପତ୍ତି ନଥାଏ, ତେବେ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଆପେ ଆପେ ନବୀକରଣ ହେଉଥିବ।

ଚୁକ୍ତିନାମାର ପ୍ରମୁଖ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ:

  • କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଦେଶର ସୀମା ଭିତରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ୩,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ସାମରିକ କର୍ମଚାରୀ, ୧୦ ରୁ ଅଧିକ ବିମାନ ଏବଂ ୫ ରୁ ଅଧିକ ଜାହାଜ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ।
  • ଏଥିସହ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଆକାଶମାର୍ଗର ବ୍ୟବହାରକୁ ସରଳ କରିବା ଏବଂ ପରସ୍ପରର ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକରେ ଜାହାଜ ପ୍ରବେଶକୁ ସହଜ କରିବା ନେଇ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି।
  • ୨୦୨୫ ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ମସ୍କୋଠାରେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ରୁଷ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନ ଡିସେମ୍ବର ୧୫ ରେ ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ।
  • ଉଭୟ ଦେଶର ସେନା ପରସ୍ପରର ସମ୍ବଳଗୁଡ଼ିକୁ ଇନ୍ଧନ ଭରିବା, ମରାମତି ଏବଂ ରାସନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ।
  • ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଦ୍ୱାରା ଭାରତ ଏବଂ ରୁଷ୍ ପରସ୍ପରର ୪୦ ରୁ ଅଧିକ ସାମରିକ ଘାଟି, ବିମାନବନ୍ଦର ଏବଂ ବନ୍ଦରକୁ ସହଜରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ।

ଭାରତକୁ ରୁଷର ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍କଟିକ୍ ଅଞ୍ଚଳ (Arctic region) ଏବଂ ଭ୍ଲାଦିଭୋଷ୍ଟୋକ୍ (Vladivostok) ଭଳି ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରବେଶ ଅନୁମତି ମିଳିବ। ସେହିପରି ଭାରତ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ରୁଷକୁ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ସହାୟତା ମିଳିପାରିବ।

ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ସହିତ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଧରଣର ଏକ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ଚୁକ୍ତି (LEMOA) କରିସାରିଛି। ରୁଷ୍ ସହିତ ଏହି ନୂତନ ଚୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଭାରତ ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଦେଶ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଭରଶୀଳ ନୁହେଁ। ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ଏବଂ ରୁଷ୍ ପରସ୍ପରର ଗୋପନୀୟ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ସାମରିକ ଘାଟିର ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ଅଟନ୍ତି। ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁଟିନଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଏହି ଚୁକ୍ତିକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରୂପ ଦିଆଯାଇଥିଲା।