ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ସ୍ଥିତି ଦିନକୁ ଦିନ ଅଧିକ ସଙ୍ଗିନ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପୂର୍ବାନୁମାନକୁ ସତ କରି ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏବେ ୟେମେନର ଇରାନ-ସମର୍ଥିତ ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ସିଧାସଳଖ ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି। ଗତ ସପ୍ତାହାନ୍ତରେ ହୁଥିମାନେ ଇସ୍ରାଏଲର ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରକୁ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରିଛନ୍ତି। ହରମୁଜ୍ ଜଳପଥ ଅବରୋଧ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱର ସାମୁଦ୍ରିକ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଏବେ ହୁଥିଙ୍କ ଏଣ୍ଟ୍ରି 'ବାବ୍ ଅଲ୍-ମାଣ୍ଡେବ୍' ନାମକ ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରମୁଖ ଜଳପଥ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ବିପଦରେ ବାବ୍ ଅଲ୍-ମାଣ୍ଡେବ୍ ଜଳପଥ

ହୁଥିମାନେ ୟେମେନର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳ ଏବଂ ଲୋହିତ ସାଗରର ପୋର୍ଟ ସିଟି ହୋଡେଇଡାହକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିଛନ୍ତି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ସେମାନେ ଲୋହିତ ସାଗରକୁ ଭାରତ ମହାସାଗର ସହ ଯୋଡ଼ୁଥିବା ବାବ୍ ଅଲ୍-ମାଣ୍ଡେବ୍ ଜଳପଥ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିପାରିବେ।

  •  ଯଦିଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ହୁଥିମାନେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ଜଳପଥକୁ ବନ୍ଦ କରିନାହାଁନ୍ତି, ତଥାପି ବିପଦ ଘନେଇବାରେ ଲାଗିଛି।
  •  ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଇରାନ ଏବଂ ଏହାର ସମର୍ଥିତ ଗୋଷ୍ଠୀମାନେ ଏବେ ବିଶ୍ୱର ସାମୁଦ୍ରିକ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟର ୩୦ ରୁ ୩୫ ପ୍ରତିଶତ ଉପରେ ନିଜର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଜାହିର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।

ଭୟଙ୍କର ହେଉଛି ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଓ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ

ହୁଥିମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ଭୟରେ ଅନେକ ଜାହାଜ କମ୍ପାନୀ ସୁଏଜ୍ କେନାଲ୍ ଏବଂ ବାବ୍ ଅଲ୍-ମାଣ୍ଡେବ୍ ବଦଳରେ ଆଫ୍ରିକା ମହାଦେଶ (କେପ୍ ଅଫ୍ ଗୁଡ୍ ହୋପ୍) ଦେଇ ବୁଲି ବୁଲି ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଯାତ୍ରା ସମୟ ବଢ଼ିବା ସହ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଆକାଶଛୁଆଁ ହୋଇଛି:

  •  ବାଣିଜ୍ୟ ହ୍ରାସ: ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ବାଟ ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ୧୦ ରୁ ୧୨ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ପରିବହନ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ଦୈନିକ ୮.୭ ରୁ ୯.୩ ନିୟୁତ (ମିଲିୟନ୍) ବ୍ୟାରେଲ୍ ତେଲ ଯାଉଥିଲା। ୨୦୨୩ ଡିସେମ୍ବର ସୁଦ୍ଧା ଏହା ୫୦% କମିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୨୦୨୫ ର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ଦୈନିକ ମାତ୍ର ୪.୧ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍କୁ ଖସି ଆସିଥିଲା।
  •  ଭଡ଼ା ବୃଦ୍ଧି: ତୈଳ ପରିବହନ କରୁଥିବା VLCC ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ଦୈନିକ ଭଡ଼ା ଫେବୃଆରୀ ୨୬ ରେ ୨ ଲକ୍ଷ ଡଲାରରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ମାର୍ଚ୍ଚ ଆରମ୍ଭ ବେଳକୁ ୪.୨୫ ଲକ୍ଷ ଡଲାର ଛୁଇଁଛି। ଏପରିକି କିଛି ଡିଲ୍ ଦୈନିକ ୭ ଲକ୍ଷ ଡଲାରରେ ମଧ୍ୟ ହେଉଛି। ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ୨ ଡଲାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ଭାରତ ଉପରେ କ'ଣ ପଡ଼ିବ ପ୍ରଭାବ?

ଖୁସିର କଥା ହେଉଛି, ଭାରତ ଉପରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳକୁ ନେଇ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ କମ୍ ପଡ଼ିବ। କାରଣ ଭାରତର ୪୦ ରୁ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବାବ୍ ଅଲ୍-ମାଣ୍ଡେବ୍ ବଦଳରେ ହରମୁଜ୍ ଦେଇ ଆସେ। ତେବେ ହରମୁଜ୍ ଅବରୋଧ ହେବା ପରେ ଭାରତ ନିଜର ତେଲ କିଣା ଉତ୍ସକୁ ୨୭ ରୁ ବଢ଼ାଇ ୪୧ଟି ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇଛି ଏବଂ ରୁଷିଆଠାରୁ ପୁଣି ତେଲ କିଣିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି।

କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତ ସମସ୍ୟା ଅନ୍ୟତ୍ର ରହିଛି:

  •  କଣ୍ଟେନର ଟ୍ରାଫିକ୍ ପ୍ରଭାବିତ: ଏହି ଜଳପଥ ଦେଇ ଏସିଆ ଓ ୟୁରୋପ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱର ୧୫ ରୁ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ କଣ୍ଟେନର ଟ୍ରାଫିକ୍ (ଯନ୍ତ୍ରପାତି, ଖାଦ୍ୟ, କୃଷିଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ) ଯାତାୟାତ କରେ। ବାଟ ବଦଳାଇବା ଫଳରେ ଏହି ସାମଗ୍ରୀଗୁଡ଼ିକର ଦାମ୍ ବଢ଼ିବ ଏବଂ ଭାରତରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (ଦରଦାମ୍ ବୃଦ୍ଧି) ସମସ୍ୟା ଉତ୍କଟ ହୋଇ ଗରିବ ଲୋକଙ୍କୁ ବାଧିବ।
  •  LNG ଏବଂ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର: କତାରରୁ ଆସୁଥିବା ତରଳ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ (LNG) ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବର ୟାନବୁ (Yanbu) ଦେଇ ଆସୁଥିବା ତେଲର ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।

ହରମୁଜ୍ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ତେଲ ଦରର ବିସ୍ଫୋରଣ ଆଶଙ୍କା

ଦୈନିକ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟର ୨୦ ରୁ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ (୨ କୋଟି ବ୍ୟାରେଲ୍) ହରମୁଜ୍ ଜଳପଥ ଦେଇ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ବନ୍ଦ ହେବାରୁ ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ସାଉଦି ଆରବର ୟାନବୁ ବନ୍ଦର ଦେଇ ଦୈନିକ ୪.୬ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ ତେଲ ପଠାଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏବେ ହୁଥିଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ପରେ ଏହି ବାଟ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦ ହେବାକୁ ବସିଛି।

ଫଳରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବଜାରରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ୍ କ୍ରୁଡ୍ ଦର ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୧୧୦ ଡଲାର ଅତିକ୍ରମ କରିସାରିଲାଣି। Rystad Energy ର ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଉଭୟ ହରମୁଜ୍ ଏବଂ ବାବ୍ ଅଲ୍-ମାଣ୍ଡେବ୍ ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ିଲେ ଆଗାମୀ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ତେଲ ଦର ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୧୫୦ ଡଲାର ଆଉ ତା'ପରେ ୨୦୦ ଡଲାର ଛୁଇଁବାର ଯଥେଷ୍ଟ ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଭାରତ ସରକାର ନିକଟରେ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେବା ପାଇଁ ଏକ୍ସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟି ହ୍ରାସ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ସୂଚାଉଛି ଯେ ସ୍ଥିତି ଏବେ ଦିଲ୍ଲୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅସହ୍ୟ ହେବା ଆରମ୍ଭ କଲାଣି।