ମୁମ୍ବାଇ / ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସଂକଟ ପରେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ସେୟାର ବଜାରଗୁଡ଼ିକରେ ବଡ଼ ଧରଣର ସୁଧାର ଦେଖାଦେଇଥିବା ବେଳେ ଭାରତୀୟ ବଜାର ଏବେ ବି ପଛରେ ପଡ଼ିରହିଛି। ଆମେରିକା, ଜାପାନ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ବଜାରଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ସର୍ବକାଳୀନ ଉଚ୍ଚତା (All-time high) ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ ଭାରତର ନିଫ୍ଟି ଏବଂ ସେନସେକ୍ସ ଗତ ଫେବୃଆରୀ ମାସ ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ୫-୬% ତଳେ ରହିଛି। କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ବା ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI) କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର କମ୍ ବିନିଯୋଗ ଏହାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଏଆଇ (AI) ବିନିଯୋଗର ଅଭାବ ଏବଂ ବଜାର ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

AI ଲହରରୁ ବଞ୍ଚିତ ଭାରତ: ଆମେରିକାର ନାସଡାକ୍ (Nasdaq), ଜାପାନର ନିକ୍କି (Nikkei) ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର କୋସପି (Kospi) ବଜାରରେ AI ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସେୟାରଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ବଡ଼ ଉନ୍ନତି ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ଭାରତୀୟ ବଜାରରେ ଏଭଳି କୌଣସି ବଡ଼ 'AI play' ନାହିଁ, ଯାହା ନିବେଶକଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିପାରିବ।

ଆଇଟି (IT) ସେକ୍ଟରର ଦୁର୍ବଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ: ନିଫ୍ଟିରେ ଆଇଟି ସେବା କ୍ଷେତ୍ରର ଓଜନ (weightage) ମାତ୍ର ୧୦% ଥିବାବେଳେ ୨୦୨୬ରେ ନିଫ୍ଟି ଆଇଟି ପ୍ରାୟ ୨୫% ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ AI ମଡେଲଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶ ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ଆଇଟି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଲାଭ ହ୍ରାସ ପାଇବା ନେଇ ନିବେଶକମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ଅଛନ୍ତି।

ବିଦେଶୀ ନିବେଶକଙ୍କ ପ୍ରସ୍ଥାନ ଏବଂ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ

ଭାରତ ଛାଡ଼ୁଛନ୍ତି ବିଦେଶୀ ନିବେଶକ: ବିଦେଶୀ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ ନିବେଶକ (FPI) ମାନେ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ୧୨.୭ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଏବଂ ଏପ୍ରିଲରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୪.୭ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ସେୟାର ବିକ୍ରି କରିଛନ୍ତି। ଅପରପକ୍ଷରେ, ସେମାନେ ଜାପାନ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଭଳି ବଜାରରେ ବଡ଼ ଧରଣର ନିବେଶ କରୁଛନ୍ତି।

ଦୁର୍ବଳ ହେଉଛି ଟଙ୍କା: ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ୪.୬% ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଏହା ଡଲାର ପିଛା ୯୪.୨୬ ରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଛି, ଯାହା ବିଦେଶୀ ନିବେଶକଙ୍କ ପାଇଁ ବିନିମୟ ହାର ଜନିତ ବିପଦ (exchange rate risk) ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।

ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଏବଂ ରେଟିଂ ହ୍ରାସ

ତୈଳ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା: ଭାରତ ନିଜର ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ଉପରେ ଅଧିକ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଶକ୍ତିର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଆୟ ଏବଂ ଲାଭାଂଶ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ୁଛି।

HSBC ର ଡାଉନଗ୍ରେଡ୍: ଶକ୍ତି ଦର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଆୟ କମିବା ଆଶଙ୍କା କରି ଏଚଏସବିସି (HSBC) ଭାରତୀୟ ସେୟାର ବଜାରର ରେଟିଂକୁ 'neutral' ରୁ 'underweight' କୁ ଖସାଇ ଦେଇଛି। ଏହା ମଧ୍ୟ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶ କମିବାର ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ।

ବିଶ୍ୱ ବଜାରର ଏହି AI ବିପ୍ଳବ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ଆଇଟି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ନିଜକୁ କିଭଳି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବେ, ତାହା ଉପରେ ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର।