ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ର ଯୁଦ୍ଧବିମାନ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଛନ୍ତି। ଫ୍ରାନ୍ସଠାରୁ ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ୍ ଫାଇଟର୍ ଜେଟ୍ କିଣିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ‘ଲେଟର୍ ଅଫ୍ ରିକୁଏଷ୍ଟ’ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଆଗାମୀ କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସରକାରୀ ଦସ୍ତାବିଜ୍କୁ ଫ୍ରାନ୍ସ ପଠାଯିବ ବୋଲି ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ। ଏହି ମେଗା ଚୁକ୍ତିର ଆନୁମାନିକ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୩.୨୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ରହିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରଣନୀତି ସହ ଜଡ଼ିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସବିଶେଷ ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା:

୧. ମେକ୍-ଇନ୍-ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଯୋଗାଣ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ

ଘରୋଇ ନିର୍ମାଣ:ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ୧୧୪ଟି ରୁ ପ୍ରାୟ ୯୦ଟି ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ‘ମେକ୍-ଇନ୍-ଇଣ୍ଡିଆ’ ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ ଫ୍ରାନ୍ସର ଦାସଲ୍ଟ ଏଭିଏସନ୍ ଏବଂ ଏକ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍ଥାର ମିଳିତ ସହଯୋଗରେ ଭାରତରେ ହିଁ ନିର୍ମାଣ କରାଯିବ।

ଫ୍ଲାଇ-ଆୱେ କଣ୍ଡିସନ୍:ବାକି ୨୪ଟି ବିମାନ ସିଧାସଳଖ ଫ୍ରାନ୍ସରୁ ଭାରତ ଆସିବ। ଏହି ଜେଟ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଘରୋଇ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ।

୨. ବାୟୁସେନା ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଗସ୍ତ ଓ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଚୁକ୍ତି

ଜୁନ୍ ୧୫ ରୁ ୧୭ ମଧ୍ୟରେ ଜି-୭ ସମ୍ମିଳନୀ ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଫ୍ରାନ୍ସ ଗସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ, ଜୁନ୍ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ବାୟୁସେନା ମୁଖ୍ୟ ଏୟାର ଚିଫ୍ ମାର୍ଶଲ ଏ. ପି. ସିଂ ଫ୍ରାନ୍ସ ଗସ୍ତ କରିବେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଗସ୍ତ ଚୁକ୍ତିକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରୂପ ଦେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଚଳିତ ବର୍ଷ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଏବଂ କ୍ୟାବିନେଟ୍ କମିଟି ଅନ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି ର ଅନୁମୋଦନ ପରେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବ।

ଭାରତ ପାଖରେ ଥିବା ରାଫେଲ୍ ସଂଖ୍ୟା:

ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାଖରେ ପୂର୍ବରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୬ ର ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ୩_୬ଟି ରାଫେଲ୍ ଜେଟ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ରହିଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଗତ ବର୍ଷ ଅପ୍ରେଲ ୨୮ ରେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ପାଇଁ ଆଉ ୨୬ଟି ରାଫେଲ୍ ମେରାଇନ୍ ବିମାନ କିଣିବାକୁ ଚୁକ୍ତି ହୋଇସାରିଛି।

୩. ବାୟୁସେନାର ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ସଙ୍କଟ ଓ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା

ଭାରତର ମଲ୍ଟି-ରୋଲ୍ ଫାଇଟର୍ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ବାୟୁସେନାର ହ୍ରାସ ପାଉଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିମାନ କ୍ଷମତାକୁ ସୁଧାରିବା। ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ଦୁଇମୁଖୀ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ସାମ୍ନା କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ପାଖରେ ୪୨.୫ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ, ମାତ୍ର ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା କମି ଯାଇ ମାତ୍ର ୨୯ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ / ସ୍ଥିତି ଭାରତର ରଣନୀତି ଓ ପ୍ରତିକ୍ଷେପ
ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାକିସ୍ତାନ ବର୍ତ୍ତମାନ ଚୀନ୍ଠାରୁ ୪୦ଟି J-35 (୫ମ ପିଢ଼ିର ଷ୍ଟିଲ୍ଥ୍ ଫାଇଟର୍) କିଣିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଛି
ତେଜସ୍ ର ଫାଷ୍ଟ-ଟ୍ରାକ୍ ଯୋଗାଣ ଭାରତ ସରକାର HAL କୁ ତେଜସ୍ ବିମାନ ଯୋଗାଣ ଶୀଘ୍ର କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ ରାଜେଶ କୁମାର ସିଂଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଚଳିତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୧୦ଟି ତେଜସ୍ Mk-1A ଜେଟ୍ ମିଳିବାର ଆଶା ଅଛି
ଋଷର Su-57 ଉପରେ ନଜର ଭାରତର ନିଜସ୍ୱ ୫ମ ପିଢ଼ିର ବିମାନ AMCA ପ୍ରକଳ୍ପ ୨୦୩୫ ସୁଦ୍ଧା ସେନାରେ ସାମିଲ ହେବାକୁ ଥିବାରୁ, ଜରୁରୀକାଳୀନ ସ୍ଥିତି ପାଇଁ ସରକାର ପୁଣି ଥରେ ଋଷର Su-57 ଷ୍ଟିଲ୍ଥ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଉପରେ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି

AMCAପ୍ରୋଗ୍ରାମର ଅପଡେଟ୍:

ଭାରତର ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ମିଡିୟମ୍ କମବାଟ୍ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ (AMCA) ର ପ୍ରୋଟୋଟାଇପ୍ ବିକାଶ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ସରକାର ୩ଟି ପ୍ରମୁଖ ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀକୁ ମନୋନୀତ କରିଛନ୍ତି:

1.ଟାଟା ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (TASL)

2.ଲାର୍ସନ ଆଣ୍ଡ ଟୁବ୍ରୋ (L&Tକନସୋର୍ଟିୟମ୍)

3.ଭାରତ ଫୋର୍ଜ (Bharat Forgeକନସୋର୍ଟିୟମ୍)