Spices test: ନିକଟରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ଏକ ବିବାହ ଉତ୍ସବ ‘ହଳଦୀ’ ପାଇଁ ଫିକା ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା । ହଳଦୀ ଲଗାଇବା ପରେ ବର-କନ୍ୟା ହସ୍ପିଟାଲରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିଲେ । ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ହଳଦୀର ଶୁଦ୍ଧତା ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି । ହଳଦୀ କେବଳ ଏକ ମସଲା ନୁହେଁ, ଏହାର ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ହେଲେ ହଳଦୀ ଯଦି ନକଲି ହୁଏ, ତେବେ ଶରୀରରେ ଏହାର ବିପରୀତ ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିପାରେ ।

ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ରୋଷେଇ ଲାଗି ହଳଦୀ ମହତ୍ବ ଅତୁଳନୀୟ, କିନ୍ତୁ ଅସାଧୁ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏବେ ବିଷ ପାଲଟିଛି। ଏଠାରେ ହଳଦୀରେ କିପରି ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଏ ଏବଂ ଆପଣ ଘରେ ଏହାର ଶୁଦ୍ଧତା କିପରି ପରୀକ୍ଷା କରିବେ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ବିସ୍ତୃତ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ।

ହଳଦୀ କିପରି ଅପମିଶ୍ରିତ ହୁଏ?

ହଳଦୀକୁ ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହଳଦିଆ ଦେଖାଯିବା ପାଇଁ ଏଥିରେ କେତେକ ବିପଦଜନକ ଜିନିଷ ମିଶାଯାଏ ।

ମେଟାନିଲ୍ ୟେଲୋ (Metanil Yellow): ଏହା ଏକ ଶିଳ୍ପଭିତ୍ତିକ ରଙ୍ଗ, ଯାହା ଶରୀର ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷତିକାରକ।

ଲେଡ୍ କ୍ରୋମେଟ୍ (Lead Chromate): ହଳଦୀକୁ ଓଜନଦାର ଓ ରଙ୍ଗୀନ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ମିଶାଯାଏ, ଯାହା ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ସ୍ନାୟୁ ଉପରେ ଖରାପ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ।

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ: ଚକ୍ ପାଉଡର, ଧୂଳି, କାଠ ଗୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଶସ୍ତା ଜଙ୍ଗଲୀ ହଳଦୀ ମଧ୍ୟ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଏ।

କିପରି ଘରେ ପରୀକ୍ଷା କରିବେ ?
ଆପଣ କୌଣସି ବଡ଼ ଲ୍ୟାବ୍‌ ନଯାଇ ମଧ୍ୟ ନିଜ ରୋଷେଇ ଘରେ ହଳଦୀର ଶୁଦ୍ଧତା ଜାଣିପାରିବେ ।

ଜଳ ପରୀକ୍ଷା (Water Test)

ଏକ ଗ୍ଲାସରେ ଉଷୁମ ପାଣି ନିଅନ୍ତୁ। ସେଥିରେ ଏକ ଚାମଚ ହଳଦୀ ଗୁଣ୍ଡ ପକାନ୍ତୁ। ଏହାକୁ ଗୋଳାନ୍ତୁ ନାହିଁ, ହଳଦୀକୁ ତଳକୁ ବସିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ଯଦି ହଳଦୀ ଧୀରେ ଧୀରେ ଗ୍ଲାସ ତଳେ ବସିଯାଏ ଏବଂ ପାଣି ସଫା ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ହଳଦୀ ଶୁଦ୍ଧ। ଯଦି ପାଣି ଅଧିକ ଗାଢ଼ ହଳଦିଆ ହୋଇଯାଏ କିମ୍ବା ପାଣି ଉପରେ କିଛି ଭାସେ, ତେବେ ସେଥିରେ ଅପମିଶ୍ରଣ ହୋଇଛି ।

ପାପୁଲିରେ ପରୀକ୍ଷା (Palm Test)

ଅଳ୍ପ ପରିମାଣର ହଳଦୀ ଗୁଣ୍ଡ ନିଜ ପାପୁଲିରେ ରଖନ୍ତୁ। ଅନ୍ୟ ହାତର ବୁଢ଼ା ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଏହାକୁ ୧୫-୨୦ ସେକେଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘଷନ୍ତୁ। ଶୁଦ୍ଧ ହଳଦୀ ହୋଇଥିଲେ ପାପୁଲିରେ କେବଳ ହାଲୁକା ରଙ୍ଗ ଲାଗିବ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ପାପୁଲି ଗାଢ଼ ହଳଦିଆ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ସହଜରେ ଛାଡେ ନାହିଁ, ତେବେ ବୁଝିଯାଆନ୍ତୁ ଏଥିରେ କୃତ୍ରିମ ରଙ୍ଗ ମିଶିଛି।

ଲେମ୍ବୁ ପରୀକ୍ଷା

ଏକ ପାତ୍ରରେ ସାମାନ୍ୟ ହଳଦୀ ଗୁଣ୍ଡ ନିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ସେଥିରେ ଲେମ୍ବୁ ରସ ପକାନ୍ତୁ। ଯଦି ହଳଦୀର ରଙ୍ଗ ଗୋଲାପି କିମ୍ବା ନାଲି ପଡିଯାଏ, ତେବେ ଏଥିରେ ମେଟାନିଲ୍ ୟେଲୋ ଭଳି କେମିକାଲ୍ ମିଶିଛି। ଶୁଦ୍ଧ ହଳଦୀର ରଙ୍ଗରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ନାହିଁ।

ସତର୍କତା

ଚମକଦାର ଦିଶୁଥିବା ସବୁ ଜିନିଷ ସୁନା ନୁହେଁ। ବିଶେଷ କରି ବିବାହ ପାଇଁ ହଳଦୀ କିଣିବା ସମୟରେ ପ୍ୟାକେଟ୍ ଗୁଣ୍ଡ ଅପେକ୍ଷା ହଳଦୀ ଗଣ୍ଠି (Whole Turmeric) କିଣି ନିଜେ ଗୁଣ୍ଡ କରି ବ୍ୟବହାର କରିବା ସବୁଠାରୁ ନିରାପଦ। ଏହା ଆପଣଙ୍କ ତ୍ୱଚା ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉଭୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବ। ଯଦି ଆପଣ କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ ପରିବାରର କେହି ହଳଦୀ ଲଗାଇବା ପରେ ଚର୍ମରେ କୁଣ୍ଡେଇ ହେବା କିମ୍ବା ପୋଡ଼ାଜଳା ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ତାହାକୁ ଧୋଇ ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।