ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ୨୦୨୬ରେ ଆସିବ ମହାବିପଦ। ୧୫୦ ବର୍ଷ ତଳେ ଘଟିଥିବା ମହାବିପତ୍ତିର ହେବ ପୁନରାବୃତ୍ତି। ରେକର୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଲାଣି ଭାରତର ତାପମାତ୍ରା। ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଚେତାବନୀ। ଆକ୍ଟିଭ୍ ହେବ ସୁପର ଏଲନିନୋ। ୨୦୨୫ରେ ତାପମାତ୍ରା ସାମାନ୍ୟ କମ୍ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ୨୦୨୬ରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ବିପଜ୍ଜନକ ହୋଇପାରେ। ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ୍ ନିନୋ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଚିନ୍ତା ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି। ଏହା ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ଘାତକ ଜଳବାୟୁ ଘଟଣା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେବ ବୋଲି କହିଛି ଆନର୍ଜାତୀୟ ପାଣିପାଗ ମଡେଲ।

୧୮୭୭ ମସିହାର ଠିକ୍ ସମାନ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ଏଲ୍ ନିନୋ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଗରମ ଲହରୀ, ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ମରୁଡ଼ି, ଫସଲ ବିଫଳତା ଏବଂ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ହୋଇଥିଲା। ଏଥିଯୋଗୁଁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା।ଏହି ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ଯାହା ସେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୪% ଥିଲା। ଚଳିତ ବର୍ଷର ବିଭିନ୍ନ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ଆକଳନକୁ ନେଇ ଟେନସନ୍।

ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ସତର୍କ କରାଇଛି ଯେ ଏହି ବର୍ଷ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଭାବିକ ଠାରୁ ଅଧିକ ଗରମ ଅନୁଭୂତ ହେବ। ଏଥିରେ ହିମାଳୟ, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟ ରହିଛି। ୨୦୨୬ରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ପୂର୍ବ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ତୁଳନାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ ରହିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗର ମାସିକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହା ଜଳବାୟୁ ସଙ୍କଟର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା।

ତାପମାତ୍ରା କାହିଁକି ବଢ଼ୁଛି?

ତାପ ବୃଦ୍ଧିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ମାନବ-ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ। ବିଶ୍ୱ ପୃଷ୍ଠର ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା 1.5 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଭାରତରେ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱ ହାରାହାରି ତୁଳନାରେ କମ୍ ହାରରେ। ବିଶ୍ୱ ପାଣିପାଗ ସଂଗଠନ (WMO) ରିପୋର୍ଟ କରିଛି ଯେ 2023-2024 ରେ ତାପମାତ୍ରା ଆଶାଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା। ଏହା ଏରୋସୋଲ (ଧୂଳି କଣିକା) ହ୍ରାସ ହେତୁ ହୋଇପାରେ। ଏରୋସୋଲ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣକୁ ଅବରୋଧ କରିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ, କମ୍ ଏରୋସୋଲ ଯୋଗୁଁ ଅଧିକ ଉତ୍ତାପ ଅନୁଭୂତ ହେଉଛ।

ଏଲ୍ ନିନୋ ଏବଂ ଲା ନିନାର ଭୂମିକା

ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧିରେ ଏଲ୍ ନିନୋ ଏବଂ ଲା ନିନା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଏଲ୍ ନିନୋ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ଉଷ୍ମ ଜଳର ପବନକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥାଏ। ଏହା ଭାରତରେ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି କରେ ଏବଂ ମୌସୁମୀକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥାଏ। ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ସମୁଦ୍ରର ତାପମାତ୍ରା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଅତି ଗୁରୁତର ପାଣିପାଗ ଘଟଣା ସହିତ ଜଡିତ। ଯେତେବେଳେ ପୂର୍ବ ବିଷୁବ ରେଖା ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ହାରାହାରି ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଉଷ୍ମ ଜଳ ଜମା ହୁଏ ଏବଂ ଆମେରିକାର ଉପକୂଳକୁ ବ୍ୟାପିଯାଏ, ଏହାକୁ ଏଲ୍ ନିନୋ କୁହାଯାଏ। ଏହା ବିଶ୍ୱ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି କରେ।

also read-ମେ ୨୫ ସୁଦ୍ଧା କେରଳ ପହଞ୍ଚିବ ମୌସୁମୀ! IMDଙ୍କ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ପ୍ରବଳ ଗରମ ସହ ୪୪ ଡିଗ୍ରି ସେଲସିୟସ ଛୁଇଁପାରେ ତାପମାତ୍ରା

୨୦୨୬ରେ ସୁପର ଏଲ୍ ନିନୋ !

୨୦୨୬ରେ ଏଲ୍ ନିନୋ ଯୋଗୁଁ ତାପମାତ୍ରା ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ଭାରତରେ ଭୟଙ୍କର ଗରମ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହା ମୌସୁମୀକୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ କରିବ। ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ମରୁଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି କରିବ। ନିଆଁ ଲାଗିବାର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବ। NOAA, ECMWF ମଡେଲ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଜୁନ୍-ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମୌସୁମୀ ଋତୁରେ ତାପମାତ୍ରା 2-5 ଡିଗ୍ରୀ ଅଧିକ ରହିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହା ସହିତ, ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀର, ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା ଅଞ୍ଚଳରେ ଦିନ ଏବଂ ରାତିର ତାପମାତ୍ରା ଅଧିକ ରହିବ। ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ ଏବଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଗ୍ରୀଷ୍ମପ୍ରବାହ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ଭାରତ ପାଇଁ ବିପଦଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ମୌସୁମୀ ଋତୁରେ ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ କମ୍ ବର୍ଷା ହୋଇପାରେ। ଦେଶର କୃଷି, ଜଳସମ୍ପଦ ଏବଂ ସାମଗ୍ରିକ ଅର୍ଥନୀତି ମୌସୁମୀ ଉପରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ ରହିଲେ ବିପଦ ଆସିବା ଥୟ।