ଗାନ୍ଧୀନଗର: ପ୍ରବଳ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ ସମୟରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ କ୍ଷୀର, ପନିପରିବା ଏବଂ ପିଇବା ପାଣିକୁ ଥଣ୍ଡା ରଖିବା କୌଣସି ସୁବିଧା ନୁହେଁ, ବରଂ ଜୀବନ ଧାରଣ ପାଇଁ ଏକ ସଂଘର୍ଷ। ଏଭଳି ଏକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଗୁଜରାଟର ଜଣେ ସାଧାରଣ କୁମ୍ଭାର ମନସୁଖଭାଇ ପ୍ରଜାପତି ଏକ ଏଭଳି 'ମାଟି ଫ୍ରିଜ୍' ଉଦ୍ଭାବନ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ବିନା ବିଜୁଳିରେ ଚାଲିପାରୁଛି। ଏହା କୌଣସି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ନୁହେଁ, ବରଂ ବାଷ୍ପୀକରଣର ଏକ ପୁରୁଣା ତଥା ସରଳ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ କାମ କରୁଛି। ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟରେ ହୋଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ଭୂମିକମ୍ପ ପରେ ଯେତେବେଳେ ଲୋକେ ଘରଦ୍ୱାର ହରାଇ ଖାଦ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଶସ୍ତା ତଥା ଉପଯୋଗୀ ଫ୍ରିଜ୍ ତିଆରି କରିବାର ଚିନ୍ତାଧାରା ଆସିଥିଲା।

କିପରି ତିଆରି ହେଲା ଏହି ମାଟି ଫ୍ରିଜ୍?

ମନସୁଖଭାଇଙ୍କ ଏହି ଫ୍ରିଜ୍ ରାତାରାତି ତିଆରି ହୋଇନଥିଲା। ସଠିକ୍ ଫର୍ମୁଲା ପାଇବା ପାଇଁ ସେ ପ୍ରାୟ ୪-୫ ବର୍ଷ ଧରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମାଟି ମିଶ୍ରଣ ଉପରେ ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ମାଟିରେ କାଠ ଗୁଣ୍ଡ ଏବଂ ବାଲି ମିଶାଇ ସେ ଏହାକୁ ଛିଦ୍ରଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯାହାଫଳରେ ପାଣି ଧୀରେ ଧୀରେ ପୃଷ୍ଠଭାଗ ଦେଇ ବାହାରି ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହୋଇପାରିବ। ଏଥିରେ କୌଣସି କମ୍ପ୍ରେସର୍ କିମ୍ବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ସରଞ୍ଜାମର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇନାହିଁ।

ବିନା ବିଜୁଳିରେ କେମିତି କାମ କରେ?

ଏହି ଫ୍ରିଜର ଉପର ଭାଗରେ ଥିବା ଚାମ୍ବରରେ ପାଣି ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଏ।

  •   ପାଣି ଧୀରେ ଧୀରେ ମାଟି କାନ୍ଥ ଦେଇ ତଳକୁ ଖସେ ଏବଂ ବାହାର ପବନ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହୁଏ।
  •   ବାଷ୍ପୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏହା ଭିତରର ଗରମକୁ ଶୋଷିନିଏ, ଫଳରେ ଫ୍ରିଜ୍ ଭିତରର ତାପମାତ୍ରା ବାହାର ତୁଳନାରେ ୫ ରୁ ୮ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମ୍ ରହେ।
  •   ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଇନୋଭେସନ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଗରମ ଏବଂ ଶୁଷ୍କ ଜଳବାୟୁରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ଭଲ କାମକରେ ଏବଂ ଫଳ, ପନିପରିବା, କ୍ଷୀର ଆଦିକୁ ୨ ରୁ ୩ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସତେଜ ରଖିପାରେ।

ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବରଦାନ

ଏ​​​​​​​ହି ଫ୍ରିଜ୍ କେବେବି ଧନୀ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବିଳାସପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମଗ୍ରୀ ଭାବେ ତିଆରି ହୋଇନଥିଲା। ଏହା ସେହି ଗରିବ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଯେଉଁମାନେ ଦାମୀ ଫ୍ରିଜ୍ କିଣିବା କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଲ୍ ଦେବାକୁ ଅସମର୍ଥ।

  •  ଜାତିସଂଘର ଏକ ସଂସ୍ଥା ଏହାକୁ 'ଫ୍ରୁଗାଲ୍ ଇନୋଭେସନ୍' ର ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।
  •  ବଜାରରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ₹8000 ରହିଛି, ଯାହାକି ଏହାକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବେଶ୍ ସୁଲଭ କରିପାରିଛି।

ଗାଁ କର୍ମଶାଳାରୁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସ୍ୱୀକୃତି

ମନସୁଖଭାଇ କୌଣସି ବଡ଼ କମ୍ପାନୀର ଇଞ୍ଜିନିୟର କିମ୍ବା ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ନଥିଲେ। ସେ କେବଳ ମାଟିର ଗୁଣବତ୍ତା ବିଷୟରେ ଜାଣିଥିବା ଜଣେ କୁମ୍ଭାର ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ନିଆରା ଉଦ୍ଭାବନ ପାଇଁ ସେ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଇନୋଭେସନ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଦ୍ୱାରା ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଫୋର୍ବସ୍ ପତ୍ରିକାରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ। କେବଳ ଫ୍ରିଜ୍ ନୁହେଁ, ସେ ମାଟିର ୱାଟର ଫିଲ୍ଟର୍, ପ୍ରେସର କୁକର୍ ଏବଂ ତାୱା ଭଳି ଅନେକ ସାମଗ୍ରୀ ତିଆରି କରି ନିଜର ବ୍ୟବସାୟକୁ ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି।

ଏହି ଉଦ୍ଭାବନ ପ୍ରମାଣିତ କରେ ଯେ ପ୍ରକୃତ ବିକାଶ କେବଳ ବଡ଼ ବଡ଼ ହାଇଟେକ୍ ଲ୍ୟାବ୍ କିମ୍ବା ସହରରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ନିଜ ଚାରିପାଖର ପରିବେଶକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝିଥିବା ଜଣେ ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଜ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସମାଧାନର ବାଟ କାଢ଼ିପାରେ। ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ସମସ୍ୟାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ମାଟି ଫ୍ରିଜ୍ ଆଜି ବି ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଏକ ସଫଳ ଉଦାହରଣ ପାଲଟିଛି।