ନେପାଳ ନିର୍ବାଚନରେ କମିପାରେ ମତଦାନ ହାର, ୧୯୯୧ ଭୋଟିଂ ପ୍ରତିଶରୁ ବି ରହିପାରେ କମ୍

କାଠମାଂଡୁ ୫।୩: ନେପାଳରେ ଗୁରୁବାର ସଂସଦ ନିର୍ବାଚନ ଲାଗି ଭୋଟ ଗ୍ରହଣ ପ୍ରାୟତଃ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଏବେ ଫଳାଫଳକୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା, ହେଲେ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଦେଶର ଭୋଟିଂ ଟର୍ଣ୍ଣାଉଟ୍ ନିର୍ବାଚନକୁ ନେଇ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଦାସୀନତାକୁ ସୂଚାଉଛି। ଜେନ-ଜୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଦେଶରେ ହେଉଥିବା ପ୍ରଥମ ନିର୍ବାଚନକୁ ନେଇ ଲୋକେ ବେଶ୍ ଆଶାୟୀ ଥିଲେ। ତେବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ରାମପ୍ରସାଦ ଭଣ୍ଡାରୀ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସାରା ଦେଶରୁ ମିଳୁଥିବା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ଭୋଟର ଟର୍ଣ୍ଣାଉଟ୍ ପାଖାପାଖି ୬୦% ରହିପାରେ।

ଯଦି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଡାଟାରେ ଭୋଟିଂ ଟର୍ଣ୍ଣାଉଟ୍ ନ ବଢେ ତେବେ ଏହା ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ସବୁଠୁ କମ୍ ଭୋଟର ଟର୍ଣ୍ଣାଉଟର ନିର୍ବାଚନ ହେବ। ୨୦୨୨ ନିର୍ବାଚନରେ ଦେଶର ଭୋଟର ଟର୍ଣ୍ଣାଉଟ୍ ୬୧.୪୧% ଥିଲା। କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ବିସ୍ତୃତ ଡାଟା ଏବେବି ଏକତ୍ର କରାଯାଉଥିବା କହିଛନ୍ତି। ତେବେ ସମ୍ବଦ୍ଧିତ ନିର୍ବାଚନ କ୍ଷେତ୍ର ଅନୁସାରେ ମିଳୁଥିବା ସୂଚନାରେ କେତେକ ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ରରେ ବିଳମ୍ବିତ ସନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମତଦାନ ଜାରି ରହିଛି। କାରଣ ଭୋଟର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ପୋଲିଂ ସେଣ୍ଟରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଯାଇଥିଲେ ଓ ମତଦାନ କରୁଛନ୍ତି।

ଭଣ୍ଡାରୀଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଭୋଟିଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୁରା ହେବା ସହିତ ବାଲଟ ବକ୍ସ ସୁରକ୍ଷିତ ଜମା ହେବା ପରେ ଭୋଟ ଗଣନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯିବ। ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳର ୧୫ ଜିଲ୍ଲାରୁ ଭୋଟ ବାକ୍ସ ହେଲିକପ୍ଟରରେ ଅଣାଯିବ। ଆୟୋଗଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଦେଶରେ ୧୮.୯ ନିୟୁତ ପଞ୍ଜିକୃତ ଭୋଟର ଅଛନ୍ତି। କେତେକ ପୋଲିଂ ଷ୍ଟେସନରେ ଲୋକେ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅସନ୍ତୋଷ ଯୋଗୁ ଭୋଟ ବର୍ଜନ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ଏହା ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ପ୍ରତି ଅସନ୍ତୋଷ ଯୋଗୁ ନୁହେଁ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅସନ୍ତୋଷ କାରଣରୁ ବୋଲି କମିଶନର କହିଛନ୍ତି।

ନେପାଳ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ଅନୁସାରେ ମୋଟ ଭୋଟରଙ୍କ ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶରୁ ଅଧିକ ନୂଆ ପଞ୍ଜିକୃତ ଭୋଟର ଯେଉଁମାନେ ଜେନ-ଜୀ ଏଜ ଗ୍ରୁପର। ଏହା ୨୦୨୬ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ରାଜନୀତିରେ ଯୁବବର୍ଗଙ୍କ ବଢୁଥିବା ଭାଗିଦାରୀକୁ ଦର୍ଶାଉଛି। ଫାଷ୍ଟ-ପାଷ୍ଟ-ଦି-ପୋଷ୍ଟ (ଏଫପିଟିପି) ସିଷ୍ଟମ ଅନୁସାରେ ମୋଟ ୩,୪୦୬ ଜଣ ପ୍ରାର୍ଥୀ ମୈଦାନରେ ଅଛନ୍ତି। ସେହିପରି ୩,୧୩୫ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଅନୁପାତିକ ପ୍ରତିନିଧି ପ୍ରଣାଳୀରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢୁଛନ୍ତି।