Smartphone Effect on Brain | ଅତ୍ୟଧିକ ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି କି? ଜାଣନ୍ତୁ ମସ୍ତିଷ୍କ ଉପରେ ପଡୁଛି କିପରି ପ୍ରଭାବ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆଜିକାଲି ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ପାଲଟିଯାଇଛି। ଅଫିସ୍ ଇମେଲ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମନୋରଞ୍ଜନ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଯୋଗାଯୋଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଥିରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ଦିନ ଫୋନ୍ ସ୍କ୍ରିନ୍‌ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଫୋନ୍ ସ୍କ୍ରିନ୍‌ରେ ହିଁ ଶେଷ ହେଉଛି। ତେବେ ଏହି ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାର ଆମ ମସ୍ତିଷ୍କ ଏବଂ ସାମଗ୍ରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ କିପରି ପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି, ତାହାକୁ ନେଇ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖୁଲାସା କରିଛନ୍ତି।

ବ୍ରେନ୍ ସେଲ୍‌କୁ ସିଧାସଳଖ ନଷ୍ଟ କରେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ...

ଏସିଆନ୍ ହସ୍ପିଟାଲର ପେଡିଆଟ୍ରିକ୍ ନ୍ୟୁରୋଲୋଜି ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଡାକ୍ତର ବିଜୟ ଶର୍ମାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ସିଧାସଳଖ ମସ୍ତିଷ୍କର କୋଷଗୁଡ଼ିକୁ (Brain cells) ନଷ୍ଟ କରେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଆମେ ଆମର ମସ୍ତିଷ୍କକୁ କିପରି ବ୍ୟବହାର କରୁଛୁ ଏବଂ ଏହା କିପରି କାମ କରୁଛି, ସେହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ସ୍ଥିତ ସ୍ପର୍ଶ ହସ୍ପିଟାଲର ନ୍ୟୁରୋଲୋଜିଷ୍ଟ ଡାକ୍ତର ଅପୂରୂପା ଜନ୍ନାଭଟ୍ଟଲା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଲଗାତାର ଆସୁଥିବା ନୋଟିଫିକେସନ୍ ଏବଂ ଅନଲାଇନ୍ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ଯୋଗୁଁ ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ବିଶ୍ରାମ ମିଳିପାରେ ନାହିଁ ଏବଂ ଏହା 'ଇନଫର୍ମେସନ୍ ଓଭରଲୋଡ୍'ର ଶିକାର ହୁଏ।

ଏକାଗ୍ରତା ଓ ସ୍ମରଣଶକ୍ତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ସ୍ମାର୍ଟଫୋନର ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାର ଏକାଗ୍ରତା ହ୍ରାସ କରିଥାଏ। ଆକାଶ ହେଲ୍ଥକେୟାରର ନ୍ୟୁରୋଲୋଜି ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଡାକ୍ତର ମଧୁକର ଭରଦ୍ୱାଜ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଲଗାତାର ସ୍କ୍ରିନ୍ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ମାନସିକ କ୍ଳାନ୍ତି, ଏକାଗ୍ରତାର ଅଭାବ ଏବଂ ଉଦ୍‌ବେଗ ବଢ଼ିଥାଏ। ବାରମ୍ବାର ଆପ୍ ବଦଳାଇବା ଏବଂ ବିନା କାରଣରେ ସ୍କ୍ରୋଲିଂ କରିବା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରେନ୍ 'ଇନଷ୍ଟାଣ୍ଟ ରିୱାର୍ଡ' ବା ତୁରନ୍ତ ଉତ୍ତେଜନା ଖୋଜିଥାଏ, ଯାହା ଫଳରେ କୌଣସି ଗୋଟିଏ କାମରେ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନ ଦେବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼େ।

ନିଦ୍ରାହୀନତା ଏବଂ ମାନସିକ ଚାପ

ରାତିରେ ଶୋଇବା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦ୍ୱାରା ନିଦ୍ରା ଚକ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟାହତ ହୁଏ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ସ୍କ୍ରିନ୍‌ରୁ ବାହାରୁଥିବା 'ବ୍ଲୁ ଲାଇଟ୍' ଶରୀରରେ ମେଲାଟୋନିନ୍ ହରମୋନ୍ (ଯାହା ନିଦ୍ରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଦାୟୀ) ଉତ୍ପାଦନକୁ ବାଧା ପହଞ୍ଚାଏ। ଠିକ୍‌ରେ ନିଦ ନହେବା କାରଣରୁ ଚିଡଚିଡାପଣ, ଚାପ, ଏକାଗ୍ରତା ହ୍ରାସ ଏବଂ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ଯୋଗୁଁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ନିଜକୁ ତୁଳନା କରିବା ଭଳି ଭାବନା ମାନସିକ ଅବସାଦ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

ପିଲା ଏବଂ କିଶୋରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଧିକ ବିପଦ

ଡାକ୍ତର ଶର୍ମାଙ୍କ ମତରେ, ଆଜିକାଲି ପିଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ କରିବାର କ୍ଷମତା କମିବାରେ ଲାଗିଛି ଏବଂ ସେମାନେ ଅଧିକ ଚାପଗ୍ରସ୍ତ ରହୁଛନ୍ତି। ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ଲାଇକ୍ ଏବଂ ନୋଟିଫିକେସନ୍ ସେମାନଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଡୋପାମାଇନ୍ ରିଲିଜ୍ କରାଏ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଫୋନ୍ ପ୍ରତି ଅଭ୍ୟସ୍ତ ବା ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ କରିଦିଏ। ଲଗାତାର ତଳକୁ ମୁଣ୍ଡ କରି ଫୋନ୍ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ବେକ ଦରଜ ଏବଂ ଆଖି ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ି ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଭଳି ଶାରୀରିକ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଉଛି।

କିପରି ରଖିବେ ସୁସ୍ଥ ଅଭ୍ୟାସ?

ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ନିଜେ କ୍ଷତିକାରକ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହାକୁ ସନ୍ତୁଳିତ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ନିହାତି ଜରୁରୀ।

 * ଶୋଇବା ପୂର୍ବରୁ ଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାରରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିବୃତ୍ତ ରୁହନ୍ତୁ।

 * ସ୍କ୍ରିନ୍ ସାମ୍ନାରେ କାମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିୟମିତ ବ୍ୟବଧାନରେ ଆଖିକୁ ବିଶ୍ରାମ ଦିଅନ୍ତୁ।

 * ବହି ପଢ଼ିବା, ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା ଭଳି ଅଫଲାଇନ୍ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ସମୟ ବିତାନ୍ତୁ।