ପରିମଳ ସେବାରେ ସାତ ‘ସୁପରହ୍ୟୁମ୍ୟାନ୍’: କଟକରେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ପରିବେଶର ନୂଆ ପରିଚୟ ‘ଗରିମା’ ଯୋଜନା

କଟକ: କଟକ ମହାନଗର ନିଗମ (CMC) ଅଧୀନରେ ଥିବା ଫେକାଲ୍ ସ୍ଲଜ୍ ଟ୍ରିଟମେଣ୍ଟ ପ୍ଲାଣ୍ଟ (FSTP) ବା ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ବିଶୋଧନାଗାର ମାତାଗଜପୁର ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ପ୍ଲାଣ୍ଟ ସହରର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉପାୟରେ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ବିଶୋଧନ କରେ। ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ 'ଗରିମା' (GARIMA) ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ତୃତୀୟ ଲିଙ୍ଗୀ କର୍ମୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ଲାଣ୍ଟ ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି, ଯାହା ସାମାଜିକ ସଶକ୍ତିକରଣର ଏକ ଉଦାହରଣ। ସେପ୍ଟିକ ଟ୍ୟାଙ୍କରୁ ସଂଗୃହିତ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁକୁ ଏଠାରେ ବିଶୋଧନ କରାଯାଏ ।

ଏହି ପ୍ଲାଣ୍ଟରେ ଉନ୍ନତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି କଠିନ ଏବଂ ତରଳ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁକୁ ଅଲଗା କରି ବିଶୋଧନ କରାଯାଏ। CMC ତରଫରୁ ଏହି ପ୍ଲାଣ୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ସହରର ଉତ୍ପନ୍ନ ବର୍ଜ୍ୟଜଳକୁ ବିଶୋଧନ କରି କାଠଯୋଡ଼ି ନଦୀରେ ଛାଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ସଫା କରାଯାଏ। ଏହି ପ୍ଲାଣ୍ଟଗୁଡିକରୁ ବାହାରୁଥିବା ବିଶୋଧିତ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁକୁ ସାର (soil conditioner) ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।

FSTP ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଓଡ଼ିଶାର ସହରାଞ୍ଚଳରେ ନୀରବ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିପ୍ଳବ ଦେଖୁଛି। ଏଠାରେ କଟକ ମ୍ୟୁନିସିପାଲ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ (CMC) ମାନକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପରିଚାଳନାରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ସାମାଜିକ ସମାନତାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛି। ଏହି ସୁବିଧା ଆଉ କେବଳ ଏକ ପରିମଳ ୟୁନିଟ୍ ନୁହେଁ। ଏହା ଗର୍ବର ପ୍ରତୀକ ପାଲଟିଛି।

ଏହି ପ୍ଲାଣ୍ଟଟି ୭ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ବ୍ୟକ୍ତି - ଯାହାକୁ " ସେଭେନ ସୁପରହ୍ୟୁମାନ" କୁହାଯାଏ। ଏହି ପ୍ଲାଣ୍ଟ ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା ୭ ଜଣ ତୃତୀୟଲିଙ୍ଗୀ କର୍ମୀଙ୍କୁ 'ସୁପରହ୍ୟୁମାନ୍ସ' ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ସାମାଜିକ ବର୍ଜନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଏହି ସମ୍ମାନଜନକ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଛନ୍ତି ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର ସମ୍ପାଦକ ସୁଶ୍ରୀ ସୀତାଲ ବସ୍ତିଆ ଏବଂ ସଭାପତି ତନୁଶ୍ରୀ ବେହେରା ଓ ସଦସ୍ୟ ସିବାନେ, ପ୍ରୀତମ ସିଂହ, ସୁମନ, ଟିକି ଏବଂ ରଞ୍ଜନ କୁମାର ସାହୁ।

ଏହି ପ୍ଲାଣ୍ଟର ଦୈନିକ ୬୦ କେଏଲଡି (KLD) ମଳ ପଙ୍କ ଉପଚାର କରିବାର କ୍ଷମତା ରହିଛି। ଏହା ସହିତ ୧୩ଟି ସେସପୁଲ୍ ଗାଡ଼ି ଓ ସେଥିରେ ନିୟୋଜିତ ତାଲିମପ୍ରାପ୍ତ ଚାଳକ ଏବଂ ହେଲପରଙ୍କ ସହାୟତାରେ କଟକ ସହରର ବିଭିନ୍ନ ଘର ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ମଳ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଛି। ପ୍ରତିମାସରେ ଶତାଧିକ ଟ୍ରିପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସଂଗୃହିତ ପଙ୍କର ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ଉପଚାର କରାଯାଇ ପରିବେଶ ଏବଂ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ଥିବା ବିପଦକୁ ରୋକାଯାଇ ପାରୁଛି।

ସମାଜର ମୁଖ୍ୟସ୍ରୋତରୁ ଦୂରେଇ ରହିଥିବା ଏହି ଟ୍ରାନ୍ସଜେଣ୍ଡରମାନଙ୍କ ସଫଳ ଯାତ୍ରା ସରକାରଙ୍କ ନୀତିର ପରିଚୟ ଦେଉଛି। ଦିନେ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଥିବା ଏହି କିନ୍ନରମାନେ ଆଜି ଏକ ସମ୍ମାନଜନକ ଜୀବିକା ସହିତ ସାମାଜିକ ସ୍ୱୀକୃତି ଲାଭ କରିପାରିଛନ୍ତି।କଟକରେ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିପଦ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ପରିବେଶଗତ ମାନଦଣ୍ଡ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଏହି ପଦ୍ଧତି ନୂଆ ବିପ୍ଲବ ଆଣିଛି।