ବଜେଟ୍ ସବୁବେଳେ ଲାଲ ବ୍ରିଫକେସ୍‌ରେ କାହିଁକି ରଖାଯାଏ, ଜାଣନ୍ତୁ ଏହା ପଛର ରୋଚକ କାହାଣୀ...

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ୦୧।୦୨; ପ୍ରତିବର୍ଷ ବଜେଟ୍ ଆସିଲେ ,ସବୁ ଲୋକଙ୍କ ନଜର ତାହା ଉପରେ ଥାଏ । ହେଲେ ସମସ୍ତ ଆଖିକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରେ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଲାଲ ବ୍ରିଫକେସ୍ । ଯାହା କ୍ୟାମେରା ଫ୍ଲାସ୍, ଏକ ଗମ୍ଭୀର ମୁହଁ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ରଙ୍ଗ। ଯାହା ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ବଜେଟ୍ ର ପ୍ରମୁଖ ପରିଚୟ ପାଲଟିଛି। ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି: ବଜେଟ୍ ସହ ଲାଲ ରଙ୍ଗ କେଉଁଠାରୁ ଜଡିତ ହେଲା ? କଣ ଏହା କେବଳ ଏକ ପରମ୍ପରା ଥିଲା, ନା ଏହା ପଛରେ ଶକ୍ତି, ଇତିହାସ ଏବଂ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଏକ ଗଭୀର କାହାଣୀ ଅଛି? ସବୁଥର ପରି, ଏହି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ବଜେଟ୍ ଫେବୃଆରୀ ୧ ରେ ଉପସ୍ଥାପନ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ଏଥର ଏହା ରବିବାର ପଡୁଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ଆସନ୍ତୁ ଏହି ଲାଲ ବ୍ୟାଗ ପଛରେ ଥିବା କାହାଣୀ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା।

ବଜେଟ୍ ଏବଂ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ କେଉଁଠୁ ଆରମ୍ଭ ହଲା?

ଭାରତରେ ବଜେଟ୍ ଏବଂ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ସମ୍ପର୍କ ସିଧାସଳଖ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସହିତ ଜଡିତ। ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ବ୍ରିଟେନରେ ସରକାରୀ, ଆଇନଗତ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଗୁଡ଼ିକୁ ଲାଲ କଭରରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଲାଲ ରଙ୍ଗକୁ ଶକ୍ତି, କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ଏବଂ ଗମ୍ଭୀର ନିଷ୍ପତ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଭାରତରେ ପ୍ରଶାସନିକ ଢାଞ୍ଚା ସ୍ଥାପନ କଲେ, ସେମାନେ ବଜେଟ୍ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥନୈତିକ ଫାଇଲ ପାଇଁ ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

କେଉଁଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ପରମ୍ପରା?

ଭାରତର ପ୍ରଥମ ବଜେଟ୍ ୧୮୬୦ ମସିହାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଦେଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ଅଧୀନରେ ଥିଲା, ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟମ ମଧ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ଥିଲା। ସେବେଠାରୁ, ଲାଲ କଭର କିମ୍ବା ଲାଲ ବ୍ରିଫକେସ୍ ରଖି ବଜେଟ୍ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାର ପରମ୍ପରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଏହି ପରମ୍ପରା ଜାରି ରହିଲା ଏବଂ ଲାଲ ବ୍ରିଫକେସ୍ ବଜେଟ୍ ର ପ୍ରମୁଖ ପରିଚୟ ପାଲଟିଲା।

ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଅର୍ଥ

ବଜେଟରେ ଲାଲ ରଙ୍ଗ କେବଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ବଛା ଯାଇନଥିଲା। ଏହା ଦାୟିତ୍ୱ, କ୍ଷମତା ଏବଂ ଗମ୍ଭୀରତାର ପ୍ରତୀକ। ବଜେଟ ହେଉଛି ଏକ ଦସ୍ତାବିଜ। ଯାହା ଏକ ଦେଶର ରାଜସ୍ୱ, ଖର୍ଚ୍ଚ, ଟିକସ, ଯୋଜନା ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ। ତେଣୁ, ଲାଲ ରଙ୍ଗ ସୂଚାଇଥିଲା ଯେ ଏହି ଫାଇଲଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଏହା ସହିତ ଜଡିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସମଗ୍ର ଦେଶକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ।

ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ପରିଚୟ

ସମୟ ସହିତ, ଲାଲ ବ୍ରିଫକେସ୍ କେବଳ ଏକ ସରକାରୀ ପରମ୍ପରା ନୁହେଁ ବରଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବଜେଟର ଏକ ପ୍ରତୀକ ପାଲଟିଛି। ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ହାତରେ ଲାଲ ଫାଇଲ୍ ଧରି ଟିଭି ସ୍କ୍ରିନରେ ଦେଖାଯିବା ମାତ୍ରେ ଲୋକମାନେ ଜାଣିପାରିନ୍ତି ଯେ ବଜେଟ୍ ଉପସ୍ଥାପନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ରଙ୍ଗ ବଜେଟ୍ ସହିତ ଏତେ ଜଡିତ ହୋଇଗଲା ଯେ ଲାଲ ବ୍ରିଫକେସ୍ ବିନା ବଜେଟ୍ କଳ୍ପନା କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଗଲା।

୨୦୧୯ ମସିହାରେଭାଙ୍ଗିଥିଲା ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ପରମ୍ପରା

୨୦୧୯ ମସିହାରେ, ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବଜେଟ୍ ଫାଇଲ୍ର ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା। ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ଲାଲ ବ୍ରିଫକେସ୍ ବଦଳରେ ଏକ ସିମ୍ପଲଲାଲ ଫୋଲ୍ଡର ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ଏହା ଔପନିବେଶିକ ପରମ୍ପରାରୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା। ସରକାରଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା ସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲା: ଦେଶ ଏବେ ଏହାର ନୀତି ଏବଂ ପ୍ରତୀକ ଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ନୂତନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖୁଛି।

ରଙ୍ଗ ବଦଳିଗଲା, କିନ୍ତୁ ଇତିହାସ ନୁହେଁ

ବଜେଟ୍ ଆଉ ଲାଲ ବ୍ରିଫକେସ୍ରେ ଆସୁନାହିଁ ସତ ହେଲେ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଇତିହାସ ବଜେଟ୍ କାହାଣୀର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ହୋଇ ରହିଛି। ଏହା ସେହି ସମୟକୁ ମନେ ପକାଇଥାଏ ଯେତେବେଳେ ବଜେଟ୍ କେବଳ ଏକ ଅର୍ଥନୈତିକ ଦଲିଲ୍ ନଥିଲା, ବରଂ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଶାସନର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା। ତେଣୁ, ଆଜି ମଧ୍ୟ ବଜେଟ୍ ଏବଂ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଉଲ୍ଲେଖ ଲୋକଙ୍କ ଜିଜ୍ଞାସାକୁ ଜାଗ୍ରତ କରେ।