Magh Mela 2026: ମାଘ ମେଳା ଉପରେ ଟିକସ ଲାଗୁ କରିଥିଲେ ମୋଗଲ , କ'ଣ ରହିଛି ଇତିହାସ ?

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ :ପ୍ରୟାଗରାଜରେ ଚାଲିଛି ମାଘ ମେଳା। ଜାନୁଆରୀ 3ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ମେଳା ଫେବୃଆରୀ 15 ମହାଶିବରାତ୍ରି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବ। ଇଏ କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱାସ, ଇତିହାସ ଏବଂ ପରମ୍ପରାର ସଙ୍ଗମ। ଚଳିତ ବର୍ଷ ମାଘମେଳା 75 ବର୍ଷ ପରେ ମହାସଂଯୋଗରେ ପଡ଼ିଛି। ସନାତନ ଧର୍ମରେ, ମାଘ ମାସକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଏହି ମାସରେ ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କଲେ ପାପ ଧୋଇଯାଏ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ମିଳିଥାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଆନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆପଣ କ'ଣ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ମୋଗଲ ଯୁଗରେ, ମାଘ ମେଳା ଉପରେ ଟିକସ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲା। ଫଳରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ବହୁ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ।

ଐତିହାସିକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ମାଘ ମେଳା ଏକ ପରମ୍ପରା ଯାହା 2000 ରୁ 2500 ବର୍ଷ ପୁରୁଣା। ଋଗବେଦ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗ୍ରନ୍ଥ ଏବଂ ପୁରାଣରେ ମାଘ ସ୍ନାନର ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି। ମୌର୍ଯ୍ୟ ଯୁଗରେ ପ୍ରୟାଗରାଜ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଧାର୍ମିକ କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟିଥିଲା। ସେବେଠୁ ମାଘ ସ୍ନାନର ପରମ୍ପରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।

ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଆକବର ପ୍ରୟାଗର ନାଁ ବଦଳାଇ ଆଲ୍ଲହାବାଦ ରଖି, ସେଠାରେ ଏକ ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। କୁହାଯାଏ ଯେ 1575 ମସିହାରେ ଆକବର ବିରବଲଙ୍କ ସହିତ ମାଘ ମେଳା ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ବିଶାଳ ଭିଡ଼ ଦେଖି ସେ ଭୟଭିତ ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମନରେ ଆସିଥିଲା ଏତେ ବଡ଼ ସମାବେଶ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଏହି ଭୟ ଯୋଗୁଁ, ସେ ମାଘ ମେଳା ଉପରେ କର ଲଗାଇବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ଏବଂ ସନ୍ଥମାନେ ପ୍ରତିବାଦ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଷ୍ପତ୍ତି ବଦଳାଇବାକୁ ପଡିଲା ଏବଂ କର ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଥିଲା। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କଥା ହେଉଛି, ଆକବରଙ୍କ ଦରବାର ଲେଖକ ଅବୁଲ ଫଜଲ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକରେ ପ୍ରୟାଗକୁ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ମାଘ ମେଳାକୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସବୁଠାରୁ ବିଶେଷ ସମୟ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ।

ଆକବରଙ୍କ ପରେ, ଔରଙ୍ଗଜେବ ମଧ୍ୟ କିଛି ପରମ୍ପରାକୁ ନିଷେଧ କରିଥିଲେ। ଯଦିଓ କୁହାଯାଏ ଯେ ଔରଙ୍ଗଜେବ ନାଗା ସାଧୁ ଓ ମାଘ ମେଳା ଉପରେ କେବେ ବି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇ ନଥିଲେ। କାରଣ ସେ ନିର୍ଭୀକ ଥିଲେ, ତଥାପି ସେ କିଛି ପରମ୍ପରାକୁ ନିଷେଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଐତିହାସିକମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଆକବର ଏବଂ ଆଉରଙ୍ଗଜେବ ଉଭୟ ସଙ୍ଗମ କୂଳରେ ପଡ଼ିଥିବା ହନୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିକୁ ହଟାଇବାକୁ ଖୁବ୍ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଉଭୟ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲେ।