କୋଷ୍ଟ ଗାର୍ଡରେ ସାମିଲ ହେଲା ‘ସମୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ’, ଆତ୍ମ ନିର୍ଭର ସାମୁଦ୍ରିକ ଶକ୍ତି ଦିଗରେ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ

ଗୋଆ ୫।୧: ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣକୁ ନୂଆ ଦୃଢତା ଦେବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ସୋମବାର ଗାଆରେ ଇଣ୍ଡିଆନ କୋଷ୍ଟ ଗାର୍ଡ (ଆଇସିଜି) ସହ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପୋତ ‘ସମୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ’କୁ ସାମିଲ କରିଛନ୍ତି। ଗୋଆ ସିପୟାର୍ଡ ଲିମିଟେଡ (ଜିଏସଏଲ)ରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରମୋଦ ସାୱନ୍ତ, କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ ରାଜେଶ କୁମାର ସିଂହ ଓ ଆଇିଜି ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପରମେଶ ଶିବମଣିଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଏହି ଜାହାଜକୁ ଆଇସିଜିରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି।

୧୧୪.୫ ମିଟର ଲମ୍ବା ଓ ୪,୨୦୦ ଟନ ବିସ୍ଥାପନ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ସମୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ କୋଷ୍ଟ ଗାର୍ଡର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଜାହାଜ । ଏଥିରେ ୬୦%ରୁ ଅଧିକ ସ୍ୱଦେଶୀ ସାମଗ୍ରୀର ଉପଯୋଗ କାରଯାଇଛି। ଏଣୁ ଏହାକୁ ମେକ-ଇନ-ଇଣ୍ଡିଆ ଓ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଅଭିଯାନର ଉପଲବ୍ଧି ମନେ କରାଯାଉଛି। ଏହି ପୋତ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୨୨ ନଟିକାଲ ମାଇଲରୁ ଅଧିକ ବେଗରେ ଯାତ୍ରା କରିପାରୁଛି ଓ ସମୁଦ୍ରରେ ୬୦୦୦ ମାଇଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିଚାଳନା କ୍ଷମତା ରଖିଛି। ୭,୫୦୦ କିଲୋୱାଟ ଡିଜେଲ ଇଞ୍ଜିନ, ସ୍ୱଦେଶୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରିଚ ପ୍ରୋପେଲର ଓ ଆଧୁନିକ ଗିୟର ବକ୍ସ ଏହାକୁ ଉଚ୍ଚ ସଞ୍ଚାଳନ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।

ସୁଦ୍ର ପ୍ରତାପର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ହେବ ସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ତୈଳ ଲିକ୍ ଭଳି ସମସ୍ୟାରେ ତ୍ୱରିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେବା। ଜାହାଜରେ ସାଇଡ ସ୍ୱିପିଙ୍ଗ ଆର୍ମସ, ଫ୍ଲୋଟିଂ ବୁମସ୍, ଉଚ୍ଚକ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ସ୍କିମର୍ସ, ପୋର୍ଟେବଲ ବାର୍ଜ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଲାବରେଟରୀ ଭଳି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରଣାଳି ଲାଗିଛି। ଏହା ସହିତ ଜାହାଜ ସାମୁଦ୍ରିକ ଆଇନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ, ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନ ଓ ଭାରତର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ର (ଏସଇଜେଡ) ସୁରକ୍ଷାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗଦାନ ଦେବ।

Raksha Mantri Shri @RajnathSingh today commissioned @IndiaCoastGuard Ship #SamudraPratap, India’s first indigenously designed Pollution Control Vessel, built by @goashipyardltd - the largest ship in the ICG fleet. The state-of-the-art vessel significantly enhances India’s… pic.twitter.com/X8KLmgQyOe

— Ministry of Defence, Government of India (@SpokespersonMoD) January 5, 2026

ଆଇଜିସି ଅନୁସାରେ ସମୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଓ ଟେକ୍ନୋଲଜିରେ ସଜ୍ଜିତ। ଏଥିରେ ୩୦ଏମଏମ ସିଆରଏନ-୯୧ ଗନ୍, ୨ଟି ୧୨.୭ ଏମଏମ ରିମୋଟ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଗନ୍, ସ୍ୱଦେଶୀ ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟଡ ବ୍ରିଜ ସିଷ୍ଟମ, ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀ, ଅଟୋମେଟିକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ପ୍ରଣାଳି ଓ ଫାଇଫାଇ କ୍ଲାସ୍ ବାହ୍ୟ ଅଗ୍ନି ପ୍ରସମନ ପ୍ରଣାଳୀ ରହିଛି। ତୈଳ ଲିକ୍ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଏଥିରେ ଅଏଲ ଫିଙ୍ଗର ପ୍ରିଟିଂ ମେସିନ ଓ ଉନ୍ନତ କେମିକାଲ ଡିଟେକ୍ଟର ମଧ୍ୟ ଲଗାଯାଇଛି।

ଏହି ଜାଜାହଜର ସବୁଠୁ ଖାସ କଥା ଯାହା ତାହା ହେଉଛି ଏଥିରେ ମହିଳା ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏବେ ମହିଳା କେବଳ ସହାୟକ ଭୂମିକା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନାହାନ୍ତି ବରଂ ଅଗ୍ରମି ପଙକ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରୁଛନ୍ତି। ମହିଳା ଅଧିକାରୀ ପାଇଲଟ, ଅବଜର୍ଭର, ଏୟାର ଟ୍ରାଫିକ କଣ୍ଟ୍ରୋଲର ଓ ହୋଭର କ୍ରାଫ୍ଟ ସଞ୍ଚାଳନ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକାରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି।